id int64 15 11k | title stringlengths 3 54 | keyword stringlengths 0 142 | abstract stringlengths 0 5.49k | definition stringlengths 5 238 | itemText stringlengths 3.71k 82.6k | sourceText stringlengths 0 11.7k | subText stringlengths 168 203 | articleLinks stringlengths 48 51 | writerName stringlengths 8 34 | primaryImage stringlengths 0 71 | releaseDate stringdate 2023-12-30 21:00:00 2025-08-08 21:00:00 | updateDate stringdate 2025-07-28 15:18:00 2025-08-13 07:43:00 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
10,977 | İDİL BULGARLARI | Biler, İdil, Bulgar | Bir Türk Devleti | Bulgarların Orta İdil Boyuna Göçü ve İdil Bulgar Devleti’nin Kuruluşu Orta İdil’de Bulgarları meydana getiren Türk boylarından Bulgarlar, Suvarlar, Barsiller, Barancarlar, Esegeller ve Bilerler kaynaklarda ismi geçenlerdir. Onlar Hazarların saldırıları neticesinde Büyük Bulgar Devleti’nin yıkılmasıyla birlikte VII. yüz... | Alaaddin Ata Melik Cüveyni, Tarih-i Cihangüşa , Çev. M. Öztürk, C I, Ankara 1988. Amirhanov, R. M., Tatarskaya Sotsialno-Filosofskaya Mısl Srednevekovya (XIII – Seredina XVI vv.) , Kazan 1993. Davletşin, G. M., Voljskaya Bulgariya: Duhovnaya Kultura. Domongolskiy Period X – Naçalo XIII vv. , Kazan 1990. Ebû Hâmid Muham... | Bulgarların Orta İdil Boyuna Göçü ve İdil Bulgar Devleti'nin KuruluşuOrta İdil'de Bulgarları meydana getiren Türk boylarından Bulgarlar, Suvarlar, Barsiller, Barancarlar, Esegeller ve Bilerler kaynak... | https://turkdunyasiansiklopedisi.gov.tr/detay/10977 | Dinçer KOÇ | 2025-08-08 21:00 | 2025-08-13 03:54 | ||
10,974 | Yavuz Sultan Selim | Halife, Mısır, Ridaniye | Osmanlı Padişahı | Osmanlı tarihinde sadece bir hükümdar değil askerî kimliğiyle de farklı bir yeri bulunan, büyük cihangirler arasında sarsılmaz bir yer edinen, 1512-1520 yılları arasında hüküm süren Sultan Selim, dokuzuncu Osmanlı padişahıdır. Kaynaklarda daha çok Yavuz lakabıyla anılmıştır. Yavuz kelimesi Batı dünyasında zalim ve gadd... | a.mlf., “Silahşörün Fetihnâme-i Diyâr-ı Arab Adlı Eseri”, TV , I/2 [17] (1958), s. 295-311; I/3 [18], s. 430-454. Adâî-yi Şirâzî ve Selimnâmesi, nşr. Abdüsselam Bilgen, Ankara 2007. Ahmet Uğur, Yavuz Sultan Selim , Kayseri 1992. Âlî Mustafa Efendi, Kitâbü’t-Târîh-i Künhü’l-Ahbâr, haz. Ahmet Uğur vd.), Kayseri 1997, I/2... | Osmanlı tarihinde sadece bir hükümdar değil askerî kimliğiyle de farklı bir yeri bulunan, büyük cihangirler arasında sarsılmaz bir yer edinen, 1512-1520 yılları arasında hüküm süren Sultan Selim, doku... | https://turkdunyasiansiklopedisi.gov.tr/detay/10974 | Feridun Mustafa EMECEN | 2025-08-07 21:00 | 2025-08-12 16:07 | ||
10,975 | TALAT PAŞA | İttihat ve Terakki, Sadrazam | (1874- 1921) - Osmanlı Sadrazamı, İttihat ve Terakki Kurucularından | 1 Eylül 1874’te Edirne’de doğmuştur. Babası Kırcaali’ye bağlı Çepleci köyünden Kadı Ahmed Vasıf Efendi, annesi Hürmüz Hanım’dır. İlk eğitimini Vize’de aldı, sonrasında Edirne Askerî Rüştiye’sine girdi. Diploma almasına bir kaç gün kala, hocası olan bir subayı dövdüğü için okuldan atıldı ve diploması verilmedi. Üç ay so... | Afyoncu, Erhan/Önal, Ahmet/Demir, Uğur, Osmanlı İmparatorluğu’nda Askeri İsyanlar ve Darbeler , Yeditepe Yayınları, İstanbul 2010. Ahmad, Feroz, İttihat ve Terakki 1908-1914 , Kaynak Yayınları, İstanbul 2004. Babacan, Hasan, Mehmed Talât Paşa 1874-1921 (Siyasi Hayatı ve İcraatı) , Ankara 2005. Bardakçı, Murat, Talat Pa... | 1 Eylül 1874'te Edirne'de doğmuştur. Babası Kırcaali'ye bağlı Çepleci köyünden Kadı Ahmed Vasıf Efendi, annesi Hürmüz Hanım'dır. İlk eğitimini Vize'de aldı, sonrasında Edirne Askerî Rüştiye'sine girdi... | https://turkdunyasiansiklopedisi.gov.tr/detay/10975 | Necdet HAYTA | 2025-08-07 21:00 | 2025-08-12 23:31 | ||
6,772 | Sadri Maksudî Arsal | Sadri Maksudi Arsal, Türk-Tatar, Kazan Türkleri, Rusya Türkleri | Türk - Tatar hukukçu, tarihçi, dilci, sosyolog ve siyasetçi | Türk-Tatar hukukçu, tarihçi, dilci, sosyolog ve siyasetçi Sadri Maksudi; Rusya Türkleri arasında, kabaca on dokuzuncu yüzyıl ile yirminci yüzyılın ilk çeyreği arasına tarihlendirilmesi mümkün olan Ceditçilik olarak adlandırılan modernleşme hareketlerinin en canlı döneminde faaliyet gösteren aydınlardan biri olarak orta... | “İnkılap ve Biz XIII”, Koyaş , S 1103, s. 1,2. “Kaditler Syezdinde”, Yoldız , S 1779, s. 1,2. “Kazan Müslümanlarının Protisti”, Koyaş , S 1104, s. 3. “Müslüman Syezdindegi Teessürat”, Vakit , S 2161, 1917, s. 1. “Müslümanlar Protisti”, Koyaş , S 1103, s. 2. Alp, Alper, “Ceditçi Bir Aydın Olarak Sadri Maksudi’nin Erken ... | Türk-Tatar hukukçu, tarihçi, dilci, sosyolog ve siyasetçi Sadri Maksudi; Rusya Türkleri arasında, kabaca on dokuzuncu yüzyıl ile yirminci yüzyılın ilk çeyreği arasına tarihlendirilmesi mümkün olan Ced... | https://turkdunyasiansiklopedisi.gov.tr/detay/6772 | Emre ÖZSOY | 2025-08-02 21:00 | 2025-08-12 12:25 | ||
10,715 | Enver Paşa | İttihat ve Terakki Cemiyeti, Enver Paşa, Harbiye Nazırı, Birinci Dünya Savaşı | (1881-1922) - Osmanlı Harbiye Nazırı ve Başkumandan vekili, İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin liderlerinden biri | Asıl adı İsmail Enver’dir. 23 Kasım 1881’de İstanbul Divanyolu’nda doğdu. Aslen Kırım’da yaşamış Gagavuz Türk’ü bir aileye mensuptur. Ataları, Rus işgalinden sonra Kili’ye ve oradan da Abana (Kastamonu)’ya göç etmiştir. Ailesi, büyük dedesinden mülhem Kilili Hasanoğulları ve sonra da Killilioğulları olarak tanınırdı. B... | Aleksandr Kolesnikov, Atatürk Dönemi Türk-Rus İlişkileri , Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, Ankara, 2010. Ali Bademci, 1917-1934 Türkistan Milli Hareketi Korbaşılar ve Enver Paşa , I-II Ötüken Yayınevi, İstanbul 2008. Arı İnan, Enver Paşa’nın Özel Mektupları , İmge Yayınevi, Ankara 1997. Emir Şekip Arslan, Sürgünde... | Asıl adı İsmail Enver'dir. 23 Kasım 1881'de İstanbul Divanyolu'nda doğdu. Aslen Kırım'da yaşamış Gagavuz Türk'ü bir aileye mensuptur. Ataları, Rus işgalinden sonra Kili'ye ve oradan da Abana (Kastamon... | https://turkdunyasiansiklopedisi.gov.tr/detay/10715 | Mustafa BUDAK | 2025-07-28 21:00 | 2025-08-12 23:29 | ||
10,697 | Rauf Raif Denktaş | 1924-2012- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Kurucusu ve İlk Cumhurbaşkanı | Rauf Raif, 27 Ocak 1924’te Kıbrıs’ın Baf kasabasında doğdu. Hâkim Mehmet Raif Efendi ile Emine Hanım’ın altıncı ve son çocuğudur. Mehmet Raif Efendi’nin mesleğini (adil ve kuvvetli) çağrıştırdığı için Denktaş soyadı, Rauf Denktaş’ın ağabeyi Cahit tarafından Türkiye’de alınmıştır. Rauf Denktaş 1,5 yaşında iken annesini ... | Bir Mücahidin Öyküsü Rauf Denktaş Belgeseli , NTV. Emrullah Yalçın, “Rauf R. Denktaş'ın Kıbrıs'ta Bitmeyen Mücadelesi”, Atatürk Dergisi , C 4, S 4, Erzurum 2005. H. Fikret Alasya, KKTC Tarihi , Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları, Ankara 1987. Nur Batur, Rauf Denktaş , Doğan Kitap, İstanbul 2007. Rauf Denktaş,... | Rauf Raif, 27 Ocak 1924'te Kıbrıs'ın Baf kasabasında doğdu. Hâkim Mehmet Raif Efendi ile Emine Hanım'ın altıncı ve son çocuğudur. Mehmet Raif Efendi'nin mesleğini (adil ve kuvvetli) çağrıştırdığı için... | https://turkdunyasiansiklopedisi.gov.tr/detay/10697 | BÜLENT AKBABA | 2025-07-21 21:00 | 2025-08-12 17:09 | |||
10,684 | Bülent Ecevit | 1925-2006- Siyasetçi, Gazeteci, Şair, Yazar ve Çevirmen | 28 Mayıs 1925 tarihinde İstanbul’da dünyaya gelen Bülent Ecevit’in babası Fahri Ecevit, Darülfünun Tıp Fakültesi mezunudur. Adli tıp ve psikiyatri alanlarında ihtisas yapmış olan Fahri Ecevit, çeşitli bölgelerde hükûmet tabipliği görevinde bulunmuş; bunun yanı sıra, farklı gazetelerde köşe yazarlığı yapmıştır. Ayrıca A... | Balcı, Ali, Türkiye Dış Politikası İlkeler, Aktörler, Uygulamalar , Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2013. Bila, Fikret, “İdeolojik yönüyle Bülent Ecevit”, Cumhuriyet , 08 Kasım 2018. Bülent Ecevit, Bir Şeyler Olacak Yarın , Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2009. Büyük Larousse , “Ecevit”, 7. ... | 28 Mayıs 1925 tarihinde İstanbul'da dünyaya gelen Bülent Ecevit'in babası Fahri Ecevit, Darülfünun Tıp Fakültesi mezunudur. Adli tıp ve psikiyatri alanlarında ihtisas yapmış olan Fahri Ecevit, çeşitli... | https://turkdunyasiansiklopedisi.gov.tr/detay/10684 | Seyfi YILDIRIM | 2025-07-20 21:00 | 2025-08-12 19:31 | |||
6,839 | Yüeh-Chih | Yüeh-chih, Kuşan, Hun, Tohar | MÖ III. yüzyılda Çin Merkezi Ovası’nın kuzey-batı sınırlarında yaşayan İç Asyalı kadim bir muharip bozkır kavimi. | Çince bir etnonim olan Yüeh-chih (pin. Yuezhi/Rouzhi ; [ngiwᵑŋt-tśie < *ngḭwăt-tia] ), “Ay klanı/soyu” anlamına gelmektedir ve araştırmacılar tarafından ifadenin arkaik Çincedeki transkripsiyonlarına dair “* gwat/gwot, gat/got *wat/wot ; * ghuttal ; * gweta-äli/gweta ; * goat-si ; * skudja/zguǰa ; *gut-t͂ia * Ywati, * ... | Aradi, E., “The Yue-chis, Kushans and Hephtalites”, Journal of Eurasian Studies , 2, 2010, s. 45-56 . Damgaard , P. de Barros, Marchi, N., Rasmussen, S., Peyrot, M., et al., “137 ancient human genomes from across the Eurasian steppes”, Nature , 557, 2018, s. 369-374. Enoki, K., Koshelenko, G. A. & Haidary, Z., “The Yüe... | Çince bir etnonim olan Yüeh-chih (pin. Yuezhi/Rouzhi; [ngiwᵑŋt-tśie < *ngḭwăt-tia]), "Ay klanı/soyu" anlamına gelmektedir ve araştırmacılar tarafından ifadenin arkaik Çincedeki transkripsiyonlarına... | https://turkdunyasiansiklopedisi.gov.tr/detay/6839 | Egemen Çağrı MIZRAK | 2025-07-16 21:00 | 2025-08-12 16:04 | ||
6,872 | Han Melik | Hârezmşahlar, Herât, Moğollar, Celâleddin Hârezmşah | Hârezmşahlar Herât Valisi | Han Melik’in kökenine dair kaynaklarda pek bilgi bulunmamasına rağmen onun Hârezmşahlar (1097-1231) hanedanına gelin olan kızlardan birinin akrabası olduğu görülmektedir. Bu hususta en güçlü ihtimal, Han Melik’in Hârezmşahlar sultanı Alâeddin Tekiş’in (1172-1200) eşi Terken Hatun’un kardeşi olduğu yönündedir. Bu ihtima... | Alaaddin Ata Melik Cüveynî, Tarih-i Cihan Güşa , Çev. M. Öztürk, TTK Yayınları, Ankara 2013. Alâuddin Atâ-Melik Cuveynî, Târîh-i Cihân Guşâ , Nşr. M. Kazvinî, İntişârât-ı Hermes, Tahran 2016. Anonim, Moğolların Gizli Tarihçesi , Çev. M. L. Kaya, Kabalcı Yayınları, İstanbul 2011. Anonim, Moğolların Gizli Tarihi , Çev. A... | Han Melik'in kökenine dair kaynaklarda pek bilgi bulunmamasına rağmen onun Hârezmşahlar (1097-1231) hanedanına gelin olan kızlardan birinin akrabası olduğu görülmektedir. Bu hususta en güçlü ihtimal, ... | https://turkdunyasiansiklopedisi.gov.tr/detay/6872 | ÇETİN KAYA | 2025-07-15 21:00 | 2025-08-10 02:40 | ||
8,387 | Kutrigurlar ve Utigurlar | Bulgarlar, Ogurlar, Bizans Devleti, Avarlar, Tuna Bulgar Devleti | "İsimlerini “ok” kelimesinin çoğulu olan ve Türkçe boy, kabile manasına gelen Oğuzların (...TRUNCATED) | "Kutrigurlar ve Utigurlar; isimleri “ok” kelimesinin çoğulu olan ve Türkçe boy, kabile manas(...TRUNCATED) | "Ahmetbeyoğlu, A., Hanlıktan Çarlığa Bulgar Türkleri Tarihi , İstanbul 2023. Ahmetbeyoğlu, A(...TRUNCATED) | "Kutrigurlar ve Utigurlar; isimleri \"ok\" kelimesinin çoğulu olan ve Türkçe boy, kabile manası(...TRUNCATED) | https://turkdunyasiansiklopedisi.gov.tr/detay/8387 | Ali AHMETBEYOĞLU | 2025-07-15 21:00 | 2025-08-13 00:05 |
End of preview. Expand in Data Studio
Atatürk Ansiklopedisi Veri Seti
Atatürk Araştırma Merkezi tarafından yayınlanan Türk Dünyası Ansiklopedisi'nde bulunan makalelerin derlenmiş ve temizlenmiş halidir.
Detaylar
- Kaynak: https://turkdunyasiansiklopedisi.gov.tr
- Dil: Türkçe
- Lisans: Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 (CC BY-NC 4.0)
Veri Seti Yapısı
id: Makale kimliğititle: Makale başlığıkeyword: Anahtar kelimelerabstract: Makale özetidefinition: Kısa tanımitemText: Makalenin tam metnisourceText: KaynakçasubText: Kısa alıntıarticleLinks: Makalenin orijinal bağlantısıwriterName: Yazar adıprimaryImage: Makale görseli (varsa)releaseDate: Yayın tarihi (YYYY-MM-DD HH:MM)updateDate: Güncelleme tarihi (YYYY-MM-DD HH:MM)
Kullanım
from datasets import load_dataset
ds = load_dataset("yalcineray/turk_dunyasi_ansiklopedisi", data_files="turk_dunyasi_ansiklopedisi.parquet")
Oluşturan
Eray Yalçın
📧 yalcineray04@gmail.com
- Downloads last month
- 10