Brusel is die greeschd Schdadt im Londgrais Kaalsruh und hot den greeschde Sparglmargd in Oiropa. Brusel hot 43.184 Eiwohna unn die jetzische Birgameesdarin is die bardeilose Cornelia Petzold-Schick. Brusel liegd am Rond vun de Kurpalz und vum Kraischgau unn de Owerrhoinische Diefebene. De Saalbach fließd durch de Ord. Die folgende Orde unn Schdädt grenze on Brusel, agfange im Norde, dem Uhrzaigasinn noch: Forschd, Ubschdadt-Waia, Graischdaal, Bredde, Gonndelse, Walzbachdaal, Wengarde, Schdudesee unn Kallsdoaf-Neidhadd. Brusel hot e Eksklav, die grenzt on Grawe-Naidorf, Woghaisl unn Hombricke. Alle Orde sinn im Londgrais Kaalsruh. Die Schdadt hot finf Schdadtdaile: Bichenau, Haidelshaim, Hälmshaim, Owwagrombach unn Unnagrombach. In Brusel sin Besiedlungsspure ausm Jungneolithikum gfunne worre. Im Middlalda hot des Gebied vun Brusel zum Bischdum Schbaya kehrt. Frieha woa do e Dekanad, 1716 isses donn de Sitz vum Färschdbischuf worre. 1803 iss Brusel zu Baade kumme. 104 Bruseler Jude sin im dridde Raisch ermordäd worre. 2005 hot Brusel sei eigini Moschee krigt. Commons: Brusel – Sammlung vun Bilder, Video un Audiodataie Wikisource: Brusel – Qwelle un Volltegschde Statistisches Landesamt Baden-Württemberg: Bevölkerungsstand


S'alde Schbaimara Raadhaus ischä bkonndes schbedbarogges Haus uffde Maximiljoanschdrooß, wu unna Denkmolschudz schdeje dud. Im 18. unn 19. Jaahunnad hawwen do die Schdaddvedda residiead. Unna onnarem ischde Raadssaal im Schdiel vum frije Rokoko sejenswead, wu haid haifisch Kommamussig uffgfiad wead. S'hischdorische Schdaddaaschiv wead haid fa Trauunge bnudzd. De haidisch Bau hoddma inde Joa vun 1712 (Grundschdääleeschung) bis 1726 nochde Bleen vum kuapelsische Baumeeschda Johan Adam Breunig unnem Johann Jacob Böhrei oande Schdell vunde ejemolisch schdeddisch Konzlai unn zwee oannare Haisa uffgschdelld. Die alde Haise ausm 15. Jaahunnad, wu domol schdoanne sinn, sinn baim große Schdadbrond vun Schbaija im Joa 1689 zaschdead worre. Oidrigg vum Raadhaus De Hindebuasch oam 19. Juli 1930 uffm Balkon vum Raadhaus S'alde Raadhaus bai Nachd Nomol s'alde Raadhaus bai Nachd Nomol s'alde Raadhaus Kulturdenkmäler in Rheinland-Pfalz, Bd. 1, Stadt Speyer, 1. Aufl. 1985, Schwann, Düsseldorf, ISBN 3-590-31031-6 Historisches Rathaus uff Speyer.de


De Fischmaagd (gschriwwe Fischmarkt) in Schbaija ischn Bladz midde inde Schbaimara Aldschdadd. Uffm Bladz hodds ä paa Haise, wu unna Denkmolschudz schdeje dun. De Fischmaagd isch haidn scheene Bladz, wus Zendrum vum jäalische Schbaimara Aldschdaddfeschd isch. Inde siebzischa Joa hoddma die domols runnakummene Haisa oam Fischmaagd grindlisch widda heag'rischd un donn 1982 nochn Brunne middm Schdelzefisch vum Landauwa Kindschla Stefan Forler hiegschdeld. De Brunne eainnad onde Schdond vunde Fischa, wu do ä im Schbeedmiddlalda Zaid gschaffd kabd hawen. Glaisch wiesawie ischde gläänare Holzmaagd, wu die oihaimische Hasepielazunfd unn oannare do s'Holz gschdabeld hawwen. De Maagd wead schun 1290 als „forum piscium“ eawäänd. De Woogbach fliesd do glaich inde Neh newedroa endloang. Commons: Haisa in Schbaija – Sammlung vun Bilder, Video un Audiodataie Kulturdenkmäler in Rheinland-Pfalz, Bd. 1, Stadt Speyer, 1. Aufl. 1985, Schwann, Düsseldorf, ISBN 3-590-31031-6 Fischmarkt uff Speyer.de


Die Alliierte worn en Zusammmeschluss vunn republikanische unn monarchistische Staate im Erschte unn im Zwotte Weltkrieg. Gekämpft häwwe se im Erschte Weltkrieg gäie die Mittelmächt unn im Zwodde gäie die Achsemächt. Schunn vor Beginn vumm Erschte Weltkrieg häwwe sich Frankreich, des weie soine Niederlaach imm Daitsch-Fränzeesische Krieg koo guude Beziehunge zu Daitschland hodd, unn Russland, dess sich nach dem de Ricksicherungsvertrag nett verlängert wurd, briskiert gefihlt hodd, noch neie Verbinnette immgeseehe unn dodorch zusammegefunne. Im Johr 1907 schlosse se den Vertrag vunn St. Petersburg, der se zu Allierte machte. Später trate erst England unn aach annere Staate dem Bund bei. Die Triple Entente (dt. Dreibund) entstand. Nach ihrm Sieg im Erste Weltkrieg häwwe se sich de facto (England unn Frankreich worn vumm Krieg gezeichnt, unn in Russland nahm die kommunistisch Oktooberrevolution ehrn Lauf) wirrer uffgelöst. Aach schunn vorm Beginn vumm Zwodde Weldkrieg worn die Alliierte enn Zusammeschluss geie die faschistische unn dikdadorische Staate in Europa. Zu Kriegsbeginn worn des die Franzeesisch unn die Polnisch Republikk unn es Königreich vunn England. Noch emm daitsche Iwwerfall uff Pole in Zusammearbeit mim stalinistische Russland wurd es Land uffgedaald. Die Franzose unn die Englänner häwwe uff die Not vunn ihrm Verbinnete erscht nedd reagiert


Uff schbaijmarisch d'Lochagga, uff hochdaidsch awwa d'Faijabachpaag (gschriwwe Feuerbachpark) ischn Paag in Schbaija baide Diagonisseschdrooß, Ludwigswuschdrooß, Slewogdschdrooß unn Schraudolfschdrooß, wu nochm Anselm Feuerbach, em in Schbaija gborrene Kunschdmaala, b'nonnd isch. Umde Lochagga hoddsä Droddwa drumrum midd Bääm. Im Joa 1995 hodd die Schadd de gonse Paag als Dengmalzoon ausgschriwwe. Die Schdadd hodd 1935 ä Schdadua fadde Anselm Feuerbach baim Fritz Claus vun Saabrigge in Uffdrach gewwe, wuma donn im Dummgaade uffschdelle wolld, awwas isch easchd 1950 feadisch worre unnma hodds donn im Lochagga als Dengmol hiegschdelld. S'Dengmol isch aus Muschlkalk unnde Soggl hoddä Inschrifd „Dem Grossen Maler Anselm Feuerbach, seine Vaterstadt“. Soi G'buadshaus s'Faijabachhaus isch haid ä Museum in Schbaija. Im Joa 1911 hoddma aussa Leemgruub, d'Lochagga, wu'm St.-Georg Grongehaus kead hodd, än Paag gmachd. Die Leemgruub hodds schun long gewwe unn ma konnse in Kaade vum 15. Jaahunnad finne. Zueasch hoddie Grieoalach awwa mol Prinz Luitpold Bladz keese, zu Eare vun soim 90. G'buardsdaach un donn im Dridde Raisch Horst-Wessel-Platz. Im Joa 1946 hoddmoan donn in Feuerbachpark umgdaafd. Uaschbringlisch isch die Gruub mol greeßa gwesd alsde Paag haid. Uffm Deel davu isch 1880, nochdemas uffgschidd kabd hodd, die Pioniakassean gbaud worre. Speyer, Ludwigstr. 63: Marienheim, davor Feuerbachpark Speyer: -


De Schmiedtuam (gschriwwe Schmiedturm) ischä Iwwablaibsl vunde ejemolisch Schdaddmauwa vun Schbaija zwischede Zeppelinschdrooß unnde Lindeschdrooß, wu unna Dengmolschudz schdeje dud. Haid ischde Tuam in Brivadbsidz un wead bewohnd. De Tuam hoddma uffgschdoggd unn ischn Deel vunnem Haus. Ab 1278 hawwen die Birscha vunde Schdadd Schbaija die alisch Mauwa vaschdeagd unnde Tuam zsomme midd onnare Tiam um 1280 alsn Eggtuam gbaud. De Noame Schmiedtuam wead awwa easchmols im Joa 1611 eawehnd. De Noame kummd vunde Zunfd vunde Schmied, wu schun said 1327 als volli Zunfd gewwe hodd unn die ab 1611 donoi gediamd sinn. Zsomme midde onnare Tiam, wu do gebaud worre sinn, sinn die fa ia Zaid groß gwesd. Noch 300 Joa nochm Bau hodde englisch Raiseschrifdschdella Coryate driwwa gschriwwe „Es ist von starken Mauern umgeben mit Türmen, die so hoch wie unsere Kirchtürme sind, die höchsten Türme in einer Mauer, die ich auf meiner Reise sah.“ Im 19. Jaahunnad ischde Tuam, wie oannare Tiam vunde Schdaddmauwa a, wuen Gaade drumrum kabd hawn, donn in Brivadbsidz iwwagonge unn isch als Belwedea unn fa Gaadefeschd bnuzd worre. Commons: Schmiedtuam – Sammlung vun Bilder, Video un Audiodataie Kulturdenkmäler in Rheinland-Pfalz, Bd. 1, Stadt Speyer, 1. Aufl. 1985, Schwann, Düsseldorf, ISBN 3-590-31031-6 Karl


Vorlage:Infobox Staat/Wartung/Navigation Des Osmanische Reich wor e islamisches Großreich, des vumm Enn vumm 13. Johrhunnert bis 1923 existiert hodd. In soine greeste Ausdehnung (1683) hotts vunn Wien im Norde bis nach Zayla (Äthiopie) unn vunn Täbris im haidische Iran bis noch Algier im Weste gereicht. Osman I., de Stammvadder vunn de Osmane wor en große Teil vunn seim Läwe nur enn unnergeordnete Vasall vunn de Rum-Seldschukke. Soi Läwe bis ins Johr 1302 bestand vor allem dodrinn immer mehr Gefolgslait um sich zu schare unn in Nordwestanatoilie, fernab vunn de seldschukkisch Zentralgewalt a aischn Reich uffzubaue. Osman wor en "Gazi", des haast er hodd die Eroberung für sein Gott für Allah gefihrt. De bedeitendst Punkt in soim Läwe wor de Sieg gäie e byzantinisch Armee am 27. Juli 1302. Dodemit sollt er die Grundlage für die Entstehung vumm Osmanische Reich, des ooner vunn de greeßte Territorialstaate uff de Welt wern sollt, läie. Die Osmane expandierte wieder. Im Gäiesatz zu de meiste onnern Beyliks hotte se nemlich a direkt Grenz zum Byzantinische Reich. Die nochlassend Regierungsgewalt vunn Byzanz hott de Osmane ä weitlaifisch Expansion erlaubt. Im Johr 1349 häwwe se Karasi erobert, enn Beylik direkt westlich vunn ihne. Die Eroberung vunn Karasi


Uff schbaijmarisch d'Waardtuam (gschriwwe Wartturm), uff hochdaidsch die Woamsa Waard (gschriwwe Wormser Warte odda Wormser Warth) isch änna vunde Tiam vum Schbaimara Londwea inde Woamsa Londschdrooß 265, wus noch hodd unn wu als Deng'gmol gschidzd isch. Haid hodd de Badisch-Pelsisch Fasnachdsvaroi s'vunnde Schdadd gpachd. Om Oigong hodds ä Inschrifdedaafl, wu gschriwwe schded „Anno Dni MCCCCLI ist dise Wart gemach zu der Zit warent Burgermeister Conrad Wisshar un Claus Rinckeberg Buwermweister Iordan und Hans Kunc“. Inde G'baide hodds a s'kuapelsische Fasnachdsmuseum Im 15. Jahunnad hoddma in Schbaija ä voag'laachadi Schdaddb'feschdischung, s'Schbaimara Londwea midd seggs Tiam uffgschdeld. Zueaschd sinnse aus Holz unn donn schbeda aus Schdää bgaud worre. De Waardtuam isch 1451 gbaud worre unn hodd do oam neadligschde Pungd die Schdrooß noch Schbaija bessa gschidzd. Die Seldna, wu do Dinschd kabd hawwen, hawwen die Egga un Heade bewachd unn henn a s'Oarigge vun faindlische Druppe frija seje unn die Schadd waane kenne. De Waardtuam isch om End vum Zwedde Weldgriesch 1945 vunna Ponsagranad worre unn ausgebrond. die Ruin wea donn faschd abgrisse worre, awwa inde Joa 1971 bis 1973 hoddmaß donn widda uffgbaud. Herzlich Willkommen auf www.warttuerme.de Museum in historischen Mauern Wartturm oder Wormser Warte in der Wormser Landstraße Kulturdenkmäler in


De Redscha (gschriwwe Retscher) ischä Ruin inde Schmaimara Aldschdadd, newede Draifaldischkaidskeäasch inde Nee vum Holzmaagd visawie vum Fischmaagd. Oandie Ruin kummdma iwwa die St. Veldgass unn iwwade Gaade vunde Draifaldischkaidskeäasch. De Redscha ischde änzigschd iwwrischgbliwwene Reschd vunnem Brofoanbau in Schbaija ausm 13. Jahunnad (isch schun 1241 eaweend worre), wu de Schbaimara Schdaddbrond als Ruin iwwaschdone hodd. S'isch mol ä Padrizjahaus gwesd, wu nochm Eabauwa Retschelinus heese dud. Die Schbaimara Padrizjafamilije Retschlin hawwen do mol'n'Hof unn mearare Haisa kabd. Ma klaabd, daß die Ruin mol s'Haubdwohnhaus gwesd isch. De Bau hoddmol fia Schdoggweag kabd unn dodvu sinn noch die Mauware vun drai Schdegg do. Eahalde gbliewe sinn a noch Skulbdure onde Feschdare. Die Schdadd Schbaija hodd oam 27. Oktober 1495 de Redscha iwwanumme vum Dummkabidula Johann Kranich von Kirchheim, zsomme midsoim Bruda, em Heinrich, soina Kusine Praexedis unnem Matthias von Rammung alsde Bvollmeschdischde vun soim Schwaacha Albrecht V. Göler von Ravensburg. Inde Joa vun 1628 bis 1648 hodd die Luddagmoind de Redschaf als Bedsaal bnudzd. Nochm Pelsische Eawfolschegriesch hoddma donn newede Ruin vum Redscha die die Draifaldischkaidskeäasch hiegschdelld. Commons: De Redscha – Sammlung vun Bilder, Video un Audiodataie Kulturdenkmäler in Rheinland-Pfalz, Bd. 1, Stadt Speyer, 1. Aufl. 1985, Schwann, Düsseldorf, ISBN


Da Palmehås (odder Palmhås) legt in da regionale Dradizion de Kinner am Palmesunndåg odder aa am Griedunnerschdåg e Ei, selde aa zwee, wu meischdens braun gfärbt is, es Palmeei (odder Palmei). Des is e hadd gekochdes Hihnerei, wu mid Zwiwwelschale gfärbd is. Aa des Ei heeßt ma Palmehässche. Di Kinner baue als demm Has e Neschd. Sellen Brauch gibts im nerdlische Ourewald, im Hessische Ried, in Rheihesse un in da Region vun Full. Frieher hot-s des aa in annare Gejende wie in da Palz un im Saalånd gewwe.


De Jakobsbrunne (gschriwwe Jakobsbrunnen) isch'n Brunne inde Egg vunde Hellagass unde Heyderaischschdrooß in Schbaija, wu unna Denkmolschudz schdeje dud. Nochm Schbaimara Uakundebuch lischde Uasbrung vum Brunne im Joa 1319 unn hodd said soina Eanaijarung im Joa 1929 ä oigmaißldes Reliefbild „Jakobs Traum von der Himmelsleiter“ vum Bildhauwa Ludwing Kern krischd. Awwa weesche Vawaalosung unn Vaschmudzung hodds Schbaimara Schdaddbauoamd nua 25 Joa schbeda ä Schdääpladd uffe Brunne gmachd unde Brunne isch abgschdelld worre. Im Joa 1962 ischde Brunne donn widda in Bedriewb genumme worre unn hoddä naijes Brunneroa vum Schmied August Merckel vabassd krischd. Commons: Brunne in Schbaija – Sammlung vun Bilder, Video un Audiodataie Kulturdenkmäler in Rheinland-Pfalz, Bd. 1, Stadt Speyer, 1. Aufl. 1985, Schwann, Düsseldorf, ISBN 3-590-31031-6 Speyer: - Heydenreichstraße / Ecke Hellergasse, - Jakobsbrunnen (Sandsteinrelief) Speyer - eine bedeutende Pilgerstadt Speyer Herbst 1986


Die Sunnebrigg (gschriwwe Sonnenbrücke) isch die änzigschd iwwrischgbliwwene middlaldalsiche Brigg iwwade Woochbach inde Schbaiamara Aldschdadd, wu unna Denkmolschudz schdeje dud. Uffde Brigg hoddsä Niggolausfigua aus Broase vum Kinschdla Wolf Spitzer, wu droa erinnare dud, dasse mol Niggolausbrigg keese hodd. Im Oschde vunde Brigg hodds noch ä oagmauwadi Sidzbonkg'g ausde barogge Zaid. Im weschdlische Deel ischse im 19. Jaahunnad midd Medalschdeeb vabraidad worre. Im Joa 1242 isch die Brigg schun als Niggolausbrigg (gschriwwe „Nikolausbrücke“) eawehnd worre. Die Brigg isch domols nochm middlaldalsiche Niggolausveadl - haid fiad die Brigg inde Hasepuhl - b'nond worre, vunwuma vunde Niggolausgass aus iwwade Woochbach nuff zum Dumm g'kend hodd. De haidisch Noame kummd vamudlisch aus 16. Jaahunnad, weeschede Heabeasch “Zur Sonne”, wus said uugfea 1574 s'doad kabd hodd. Beim Schbaimara Schdaddbrond vun 1689 isch die Brigg a bschedischd, awwa widda rebariad worre. A haid bschded die Brigg noch aus godische große Schdääblegg unn schbond sisch in zwee Beesche iwwade Bach. Awwa nochm Brond hoddma die Brigg a midd Baggschdää eanaijad. Do, wu said 1930 s'Krischadeng'gmol, die Oandiggehall schdeje dud, hodds im 12. Jaahunnad inde die Niggolauskabell kabd, wahschoinlisch wailde Niggolaus als de Schudzpatron vunde Seelaid, Flussschiffa, Hondelschiffa unde Schiffsbauwa gelde dud. Die Kabell isch beim Schdaddbrond


Die Schwetzinger Hardt is de Dääl vum Hardtwald, wo im Rhoi-Neggar-Krais unnd dodemid in de Kurpalz lieje dudd. Insgsomd isses Waldgebied edwa 3162 Heggdar groß. Õõdääl om Waldgebied hawwe Schwetzinge, Hoggene, Ofdersche, Railinge, Sondhause unn Walldoaf. Äägedääld is de Wald in en Bannwald, en Schonwald unn en Erholungswald, wobai mer im Bannwald kään Holz schlage därf. Die Schwetzinger Hardt is zudemm aa es greeschde Waldschutzgebiet in Baden-Württemberg. Said vum Londratsomd zur Schwetzinger Hardt


Better Call Saul (Iwwersedzung vum Englische ins Pälzische:Ruf liwwa de Saul õõ) is ä us-omerikonischi Ferrnsehserje vum Kaawlsender AMC. "Better call Saul" vazähld die Vorgschischd zu de onnere Ferrnsehserje Breaking Bad. Die Haabdperson is de Jimmy McGill, en erfolglose Õõwald im naimexikånische Albuquerque, weller vasuchd om Rond vun de Legalidäd zu schaffe, um zum Erfolg zu kumme. Unnerschdidzung kriegd er maischdens vun soinere Fraindin Kim Wexler, welle in ennere grooße Ååwaldskanzlai schaffe dudd, wo aa soim Bruda gheere dudd unn ä grooßi Konkurrenz darschdelle dudd. Hilf kriegd er aa noch vum Mike Ehrmantraut, en ehemolische korrubde Bolizischd vun Philadelphia.


Washington, D.C. is die Haabdschdadt vun de Verainischde Schdaade vun Ameriga. Die Schdadt Washington is said mehr als hunnerd Johr deggungsglaisch mim District of Columbia (D.C.). Geleje is Washington, D.C. im Oschde vun de USA in de Näh vum Adlondig, zwische de Schdaade Maryland unn Virginia om Fluss Potomac. Washington, D.C. hot 689.545 Oiwuhner (2020). Die Schdadt Washington is nochem George Washington benonnd, em erschde Präsidend vun de USA. https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/washingtoncitydistrictofcolumbia/POP010220 Census 2020


Nigeria is en Schdaad im Weschde vun Afrika. Midd uugfäa 175 Milljone Oiwuhner is Nigeria aa de bevelgarungsraischsd Schdaad uff dem Kondinend unn uff de gonze Weld de sibbdgreeschd vun de Bevelgarung. Nigeria is vor allem bekonnd weeje soine Eelkwällä unn de Krieg mit de Boko-Haram-Rebelle. Nigeria is im Weschde vun Afrika geleje, nerdlisch vum Adlondig. Es Lond hot ä Fläsch vun 923.768 km² unn dudd on de Benin im Weschde grenze, on de Niger im Norde, on Tschad im Nordoschde unn onn Kamerun im Oschde. De häggschde Bärsch vun Nigeria is de Chappal Waddi mid 2419 m.


De Juddehof (gschriwwe: Judenhof) isch im Middlalda s'Jiddische Veadl in Schbaija gwesd, midd änna Männa- unn Frauwesinagog unnde eldschd iwwrischgbliewene Mikwe, äm riduelle Tauchbad vunde Judde. Haid ischde Juddehof n'Deel vum Museum SchPIRA, wuma die Oschd- unn Weschdwoand vunde Männasinagog, die Oschdwoand vunde Frauwesinagog unde unnairdische Deel vunde Mikwe unn Auschdellungsschdigg oagugge konn. De Bischof Rüdiger Hutzmann hodd 1084 jidische Flischdling aus Määnz uffgnumme unn dodmid die jidisch Gmoind in Schbaija g'grind. Ea hoddse donn unna soin Schudz gnumme unnen bsondare Reschd gewwe. Die Männasinagog hoddma gesche 1120 gbaud unn die Frauwesinagog ä bissl schbeda dzugfieschd. A die Mikwe isch do schun gbaud worre. S'isch domidd s'eldschd jiddisch Ridualbad neadlisch vunde Alwe. Middm Juddehof hodd Schbaij im Middlalda fa uugfea 400 Joa änni vunde gregschde Juddegmoinde neadlisch vunde Alwe kabd. Im 11. Jaahunnad sinn Judde vun Idalije unn Fronkgraisch als Kauflaid unn Bong'gjes in die Schdadd kumme. Bis ins 13. Jaahunnad sinn G'lehrde vunn iwwaraal vunde Weld oande Rhoi kumme, um baide „Weisen von Speyer“ zu lerne. Im 14. Jaahunnad hodd donn s'zumaischd friedlisch midd'nonna vun Chrischde unn Judde uffkead unn die jiddisch Gmoind isch vaschwunne. Im Joa 1529 hodd die Schdadd vunde jiddische Gbaide die Sinagog als Zaighaus unn


Die Schbaimara Schdaddmauwa isch haid s'Iwwablaibsl vunde ejemolisch B'feschdischung zum Schudz vun Schbaija gesche Iwwafell unn miliderische Oagriff. Die Schdaddmauwa gehd uff die Schbaijamara Bischeef zurigg, wu ab uugfea 948 midm Bau oagfonge kabd hawen un wu schbeda vun de Birscha waida ausgbaud worre isch. Die Mauwa isch erschdmol als miliderischa unn schbeda eja als bolizailischa Schudz gbaud unn nochm Schdaddbrond ab 1700 widda uffgbaud worre. Innahalb vunde Schdadd hodds wohl oande Schdaddmauwa enge Gasse kabd, wu Roandgrubbe glewb hawen. Zum ände sinn inde Tiam a Keaga unn Foldakommare gwesed unn die Schdaddwach unn Henga hawen doad ian Sidz kabd. Zum oannare hodde Schdaddraad zum Baisbiel die Broschdiduzjon in Frauwahaisa fadie „Hübschlerinnen“ inde Neh vunde Mauwa oam Fischmaagd- und Holzmaagd g'leschd. De Bischof Reginald hodd inde Joa zwische 946 unn 950 än easchde Deel, die ottonische Schdaddmauwa bauwe losse. Donn hoddma midde Zaid die Mauware vaschdeagd unn oandie 71 Tiam, Schdadddoa, Pfoade unn bwessade Gräwe gbaud. Schbeda um die Voaschdedd eawaidad und midde Zaid oagbaßd unn a Londwea midd Gräwe, Well, Hegge unn Waade uffgbaud (gugschd a bai De Waardtuam). Die Schdaddbfeschdischung isch doann im Lauf vunde Jaahunnad oan naije Waffe unn Griegsteschnigge oagbaßd worre. Im 14. Jaahunnad hoddma wesche


Worschdsupp oder Metzelsupp isch des, was iwwerich blaibd, wenn ma Brieh- und Kochwärschd herschdelld. Di Wärschd wärre nämlich in Wasser gaare geloßd - ned gekochd, sunnan bai 80°C - wo mär vorhea aach es Wellflääsch gekochd had. Un wail allwail mol ä Worschd blaze duud, kriehd di Supp en faine Worschdgschmack. E gude Worschdsupp ghead zu änjedem Schlachtfeschd. Frija sin aach als die Kinna ausde Nochbaschafd losgschiggd worrn midde Milschkann, fär Worschdsupp zu hole, un in schlechde Zaide waa des fär viele die äänzich Meechlischkaid, aachemol ä bisje Fedd zu grieje. Die Worschdsupp is donn kaldgeschdelld worrn, fär doß mär am negschde Daach es Fedd - beschdes Schwaineschmalz - hod abheewe gekännd. Des is donn inde Schmalzdieschl kumme un die Supp is mid voagekochdm Gemies un Grummbeere zammegschidd un ufgekochd worn un middach orra oownds hods än kräfdiche Oitop gäwwe. Un des vunde Kinna, woos am mehrschde needich ghad hod, hod därfe minärrem Knärzje orra zwää es ärschd es Fedd aus de Kann dietsche. Schbäda sin donn die Schlachdfeschd als mea zuriggonge un die Worschdbrieh, wu mär inde Medzgaraie griehd hod, waa viel dinna, grad genuch, fär ohne Wassazugab Gemies drin zu koche - im Griech un inde Noogriechsjoa waas


Pelsin is en Ordsdääl vun de Honseschdadt Anklam in Vorpomman, hot 314 Oiwuhner unn ä Fläsch vun 14,92 km². Pelsin dudd zwää Killomeda siedlisch vun de Anklama Inneschdadt lieje. Pelsin is vun Slawe gegrinded worre unn is said 1254 als "Palleszin" awähnd, was vum slawische abgelaided "Schleichbach" hääße dudd. Om 1. Januar 2010 is Pelsin zomme midd soim Schdadtdääl Stratense in Anklam oigemäänded worre. In Pelsin gebbds ä evongelischi Kärsch ausm 15. Johrhunnerd.


Unner dem Begriff Prä-Aschdronaudig dudd mer die Vorschdellung vaschdehe, dass die Erd vun Außerärdische bsuchd worre is, wu Oifluss uff die Endwigglung vun de menschlische Zivilisadsion genumme hawwe. Prä-Aschdronaudig werd als Psoidowisseschafd oigordned. Die Theorie raische vun de Erschaffung vun de Menschhaid bis hie zu de Aschaffung vun menschlische Hochkuldure in de Vagongehaid dorsch Außerärdische. En Vadreda vun prä-aschronaudische Idee is de Schwaiza Buchaudor Erich von Däniken. Im Hathortembl in Dendera in Ägypte hot mer gliehbärnähnlische Darschdellunge gfunne. Die Oohänga vun de Prä-Aschdronaudig hawwe dodraus geschlosse, dass die Ägypda schun Gliehbärne besitzt hawwe misse. Die Teschnologie hädde die Außerärdische gebrochd. Die Hieroglyphe in de Näh redde awwa ä onneri Schbrooch: So lässd sisch saache, dass es sisch um Kuldgejeschdänd hondeld, welle die uffgehende Sunn symbolisiere. Aus denne Darschdellunge lässd sisch aa kää rischdische Gliehbärn nochbaue. Von Däniken dudd behaubde, dass ä in de Maya-Schdadt Palenque gfunnene Grabpladd de Godd Kukultan darschdelle dudd, wo midd em Raumschiff devuufliege dudd. Wisseschafdla saache awwa, dass der Kerl Käänisch Pakal darschdelle dudd, wu in die Unnerweld reise dudd. Des konnd mer unner annerem onhond vun de Inschrifde om Grab herausfinne. [1] [2]


De pälzisch Baurekriech isch Dääl vum allgmääne daitsche Baurekriech am Mittel- un Owerrhai gwest. De Ufstand im pälzische Kurfirschtetum un sainer Umgewung hot vun April bis Juni 1525 stattgfunne. De Aafang vum daitsche Baurekriech in de linksrhainische Palz werd durch d Bildung vum Nußdorfer Haufe bai Landach am 23. April 1525 markiert. D Pälzer hän e baar Kleschter (dodrunner d Johanniter-Komturei Heimbach bai Zääskem un s Auguschtinerkloschter Herdt) in de Gechend un Schlesser ausgraabt, bevor sie am 6. Mai d Stadt Naistadt ohne Kampf aignumme hän. D Programm vun de Baurehaufe hot d Zwelf Artikel als Grundlach ghat. E zwätte Haufe hot sich bai Bockenem bildet ghat. De pälzisch Kurferscht Ludwig V. het sich zu Verhandlunge mit em Geilweiler un em Bockener Haufe zwunge gsehn, wo am 10. Mai in Forscht aagfange hän. D Klache hätte auf eme Landdach solle verhannelt were. Als annere Ferschte in Wertteberch un im Elsass d Aufstänn niedergschlache hän, isch de Kurfgerscht schließlich ab em 23. Mai militärisch geche d Baurehaufe vorgange mit de Unnerstitznug durch Druppe vum Trierer Erzbischof. In dr Schlacht bei Peddersche sin di pälzische Baurehaufe am 23./24. Juni schließlich endgiltich gschlache worre. 8000 Buure solle dodebai de Dood gfunne hawe. Horst


De Uffschdong vunde Herero und Nama' ischn Griesch inde Konolie vunde Drubbe vum Daidsche Kaisaraisch unde Velga vunde Herero unn Nama in Daidsch-Siedweschdafriga (em haidische Namibia) inde Joa 1904 bis 1908 gwesd. Inde Folsch ischde Griesch innen Velgamoad duasch die domolisch daidsch Kolonialmachd gmind, unn wu haid als de easch Velgamoad vum 20. Jaahunnad gild. De Ganozid isch duasch die Vaoinde Nazione midde vun 1948 bschlossene Konwenzion iwwa die Vahiedung unn Bschdrofung vum Velgamoad als Völkermord oeakonnd. Die Daitschlond bschraided awwa, dasses sisch dobai ummen Velgamoad kondld hodd unn lehnd Foadarunge faen Schadeeasadz ab. Oam 10. Juli 2015 hodds daidsche Ausweadische Oamd awwa die Gschenis zum easchdemol a als Velgamoad bzaischned. Rachel Anderson: Redressing Colonial Genocide Under International Law: The Hereros' Cause of Action Against Germany. In: 93 California Law Review 1155, 2005 (online). Commons: Uffschdond vunde Herero unn Nama – Sammlung vun Bilder, Video un Audiodataie „Der Krieg gegen die Herero 1904–1907“ Der Herero-Aufstand 1904 – Aus der Sicht des Soldaten und Kolonialschriftstellers Paul Leutwein Der Nama-Aufstand 1904 Namibia – Deutschland: eine geteilte Geschichte. Widerstand, Gewalt, Erinnerung Deutsche Kolonialverbrechen: Bundesregierung nennt Herero-Massaker erstmals „Völkermord“, Spiegel Online vom 10. Juli 2015.


Die Filzfabrigg Melchior Hess ischä ejemoloschi Fabrigg in Schbaija inde St.-German-Schdrooß, wu unna Denkmolschudz schdeje dud. Unnam Denkmolschudz schdejen s'Pfeadnahaus, de Oigang, s'Juchendschdielhaus unn s'große Baggschdääg'baide. Haid sinn do Lofd-Wohnunge, Gwerwb unn Azdpraxene drin unn s'Iwwablaibsl vum Hofschlessl hinna de ejemolische Haise, wu die Aawaida vunde Fabrigg gwohnd hawen. De Biggsemachameeschda Melchior Hess hodd die Filzfabrigg 1849 g'grind kabd. Domols hodda inde Salzgass Jagdwaffe unn Schrodflinde gmachd. Im Joa 1897 ischs Unnanehme donn n die St.-German-Schdrooß umg'zoche unn hodd oagfonge sisch uff Gewehabfrobfe aus Filz unn Pappe zu schbedzialisiere. Donn hodda awwa a fa Glasmilchflasche, Nehgarn, Piroteschnigg, Faijaweag unn onnares die Brobfe heagschdelld. Im Joa 1904 isch donn ä grosses Gebaide fa die Brodugzion unn 1912 noch ä Lachahause mid änna Juchndschdiel-Fassad dzu kumme. S'Gschefd isch so gud gonge, dass sisch die drai Sehn drai Ville inde Sankt Markus Schdrooß gbaud hawen, wu haid a unna Denkmolschudz schdejen. Nochm Zwedde Weldgriesch sinn die Maschine abgbaud unn noch Frongraisch gbrochd worre unn inde Villene sinn bis 1952 fronzesische Offizia unnagbrocht worre. Doann hoddma oagfonge de Filz a fa Brodugd fa die Demmung unn oannae g'werwblische Oawendunge zu va'awaide. Gesche 1914 hawen inde Fabrigg 150 Laid gschafd awwa inde seschzischa unn sibzischa


49.7258.6369444444444517Koordinaten: 49° 44′ N, 8° 38′ O Da Meleboges, Melibogus odder Malsche is en Berg im nordweschtlische Ourewald un mit 517 m i. NHN di hegscht Erhewung an da nerdlische Bergstrooß. Da Nåme Meleboges, jinger Melibogus, uff Hochdeitsch gschriwwe Melibokus odder Melibocus, kummt aus-are Beschreiwung vum grieschische Geograf Ptolemäus. Der hot mi-dem Nåme Μηλίβοκον (Mēlíbokon) allerdings de Haaz gemäänt. Ma hot den Nåme, 1605 zum erschdemol erwähnt (Melibocus), falscherweis uff de Malche bezoore. Da urschbringlische Nåme vum Berg waa Malche odder Malsche, uff Hochdeitsch gschriwwe Malchen odder Malschen, 1012 s erschdemol erwähnt als mons Malscus. Des loßt sisch vum aldhochdeitsche malsc, 'stolz, uffragend' ableide. Frieher hot ma aa Malcheberg (16. un 17. Jh.) odder Malchesberg (bis ugfähr 1850) gsaat. Siwwe Kilomeder nerdlisch gibt-s e Dorf mim Nåme Malche (1420 Malche, Malchin, 1485 Malchen, heit bei Seem-Jurem; ähnlisch Malsch, 783 Malschen, im Kraischgau, ewefalls vun ahd. malsc abgeleidet). Ånnare alde Nåme vum Meleboges, 1646 in da Topographia Hassiae vum Martin Zeiller un-em Matthäus Merian erwähnt, sin Stickleberg (middelhochdeitsch stickel, 'steil') un Spitzberg (noch soiner Form). Des Meleboges-Massiv bschdeht aus Biotit-Granodiorit, eme magmadische Gschdein wu mim Granit verwandt is. Der is im Zendrum vum Massiv rischdungslos kernisch. Am Nordrand kumme parallel ausgerischde


E Poothammel is e klaani Mick, die wo Blud saugd un e ganz hohe Summton machd. Im hochdaitsche haast des Viech Stechmücke.


De Kanton Vallon-Pont-d'Arc is ä fronzesischi Vawaldungsäähaid im Arrondissement Largentière, im Département Ardèche unn in de Region Rhône-Alpes. Haubdord vum Kanton is Vallon-Pont-d'Arc unn grääschda Ord Ruoms. Im Kanton wohne 8850 Lait (1. Jan. 2012) uff ennere Fläsch vun 248,8 km² unn is dodemid midd ennere Bevelgarungsdischd vun 36 Oiwuhner/km² sehr dinn bsiedeld. Die Bevelgarung hot awwa said 1999 schdarg zugenumme, domols hot de Kanton 7333 Oiwuhner ghabd unn ä Bevelgarungsdisch vun 25 Oiwuhner/km². Balazuc Bessas Labastide-de-Virac Lagorce Orgnac-L'Aven Pradons Ruoms Salavas Sampzon Vagnas Vallon-Pont-D'Arc


De Kanton Saint-Rémy-de-Provence is ä fronzesischi Vawaldungsäähaid im Arrondissement Arles, Département Bouches-du-Rhone in de Region Provence-Alpes-Côte d'Azur. Haubdord unn grääschda Ord is Saint-Rémy-de-Provence. De Kanton hot 17.188 Oiwuhner (1.Jan. 2013) unn ä Fläsch vun 170,60 Km², dodemid ergebbd sisch ä Bevelgarungsdischd vun 101 Oiwuhner/km². Les-Baux-de-Provence Maillane Maussane-les-Alpilles Paradou Saint-Rémy-de-Provence


49.7386944444448.8007222222222498Koordinaten: 49° 44′ N, 8° 48′ O Da Rimdidim is en 498 m hocher Berg im Vordere Ourewald. Rimdidim heeßt im Ourewald rundrum un bezieht sisch uf di Aussischt. Rimdidim is e tibisches Wort (Adverb) fä di nerdlische Helft vum Ourewald un heeßt rundrum. Als Haubdwort bezeischents en Ausischtspungd mi-mne weide Rundbligg. Zum Name gibts e Gschischt: An Chrischdi Himmelfaad 1898, am 15. Mai, hod en Schdurm uf da Heh uf-are Flesch vun ugfähr seschzäh Morje di Bääm umgschmisse. Da Dammstädder Owwerberjamaischder Albrecht Ohly, wu aa Vorsidzender vum Ourewaldklub waa, hot sisch mim Ferschder Hechler de Schade ågeguggt. Der Ferschder hot gemäänd: „Vun do hot mer de schenschde Bligg rimdidim im Ourewald“. Inzwische is der Bligg nadirlisch widder zugewagse. Da Gibfl liggt im Meßbacher Owwerwald. Meßbach ghert heit zur Gemeinde Fischbachdal (Låndkreis Dammstadt-Dibborg). En gräßerer Deil vun da Gibflfläsch ghert zur Gemaagung vun Fränggisch-Grumbach (Ourewaldkreis). Di Gemaagunge vun Stååne (Fischbachdal) un Winderkaschde (Linnefels, Kreis Bergstrooß) gehne bis in di Neh vum Gibfl. Am Hang vum Rimdidim, än Kilomeder sideschdlisch vum Gibfl, liggt di Burg Rooreschdåå. Di Duajschgangsschdrooß vun Meßbach heeßt Rimdidimschdrooß. Da Rimdidim ghert zum Krischdalline (Vordere) Ourewald un zur geologische Oiheit vun de Neikercher Flasergranitoide. Da Rimdidim bschdeht aus


Di Tabell kann aa noch de deitsche Name sordiert werre. Kreis Bergstrooß (Hesse) Zotzebocher Fiiß = grouße Fiiß Uzschbrisch: Glåshid iß e schäini Stadt, Glabboch iß de Bellsack, Winkel iß de Scheißkiwwel, Schlierboch leid de Deckel driwwer, Eilschboch leid denääwe, Elmoch gild kåån Kreizer Geld, Feerth hodd nix se lääwe, Rimboch iß lång, Zotzeboch horr-en Sprung (Schlierboch) In Branne wern se gefange, in Knoore geboore, in Braarewisse geschmisse, in Glåshitt fresse se all midd (Balkhause) Uzschbrisch Südhessisches Wörterbuch: Lemma Glashütte


Landkreis Dammstadt-Dibborg (Hesse) Zibbe: „Isch gäihe uff de Zibbe“, „Uffem Zibbe“ Wer dorch Oustem (Großostheim) kimmt, oune dass es leit, dorch Ploume (Pflaumheim) ohne Streit, dorch Willschenumst (Wenigumstadt) oune geroppt, dorch Moschbach oune gezoppt, dorch Roare oune geschlage, der kann vun Glick sage. (Alder Spruch aus Moschbach) „Komme-Se nach Drahse?“ – „Eher wie net!“ (Ernst Elias Niebergall, Datterich, 1841) De Frankestaan iß hochgeborn; Beerwisch iß im Dreck verlorn; in Malche iß de Hochmuud groß; in Ewwerschd iß de Deiwel los. Südhessisches Wörterbuch uff-em Landesgschichtlische Informazionssischdem Hesse (LAGIS) (einzle Ordsname, Verwendung vun de Ordsname, Uzsprisch) Main-Echo 17.04.2016


Die Kommunal Akzionsg'moinschafd zua B'kämpfung vunde Schnogebloch odda koaz KABS midd Sidz in Schbaija ischn oigdrachene un oaneakonde Varoi middm Ziel, die Schnogebloch oam Owwarhoi midd egologische Middl glee zu halde. Unna änna Schnog vaschdeed ma ä Migg, wu zua Gaddung (Culicidae) kead. Die KABS schaffd awwa a wisseschafdlische Erwede. Dodzu hodd die KABS aischene Laboas, wuse wisseschafdlisch in Zsomme'erwed midd Univeasidede ausbilde dud. Herzlich wilkommen bei der KABS e. V. Norbert Becker, Paul Glaser, Hermann Magin: Biologische Stechmückenbekämpfung am Oberrhein, (Festschrift) 20 Jahre Kommunale Aktionsgemeinschaft zur Bekämpfung der Schnakenplage, 1996, ISBN 3-00-000584-6 Norbert Becker: Biological control of mosquitoes: management of the Upper Rhine mosquito population as a model programme in Jørgen Eilenberg, Heikki M. T. Hokkanen (Hrsg.): An ecological and societal approach to biological control, Springer, 2006, S. 227–245, ISBN 978-1-4020-4320-8 (Print) ISBN 978-1-4020-4401-4 (Online) Untersuchungen zur Schnakenbekämpfung mit Bti auf das Nahrungsnetz: Studie Geinsheim


Die Landsmannschaft Darmstadtia Gießen is ä farbetragende un pflichtschlagende Studenteverbindung im Coburger Convent in de Universidätsschdadt Gäiße.


Da Bruhrååi is e Landschaft in da nerdlische Rhåiewene, vun Ald-, Neilosse un Sangd Lee im Norde bis Neidorf, Neithard, Büchenau un Unnergrobach im Siide. Begrenzt werd se im Wesde dursch de Rhåi un im Osde dursch de Graaichgau. Des Gebied ghert heit zum Landkreis Kallsruh un zum Rhåi-Negger-Kreis. Da Bruhrååi beschdeht aus drei Nadurraim. Am Rhåi endlang is di Rhåiau (Nadurraimlische Oiheid 222: Nerdlische Owwerrhåiniidarung) mid beschdehende un verlandede Aldrhåiärm. Di Niiderterrass ligt heecher un beschdeht aus Schodder- un Sandfläsche. Der Sand isch am End vum Bleischdozän vum Wind ågeweht worre. S gibt aa Diine. Uf da Niiderterrass ligge Wälder (vor allem di Lußhardt), Wisse un Felder. Da dridde Nadurraum isch di Randsenk am Fuß vum Graaichgau (Niiderterrass un Randsenk: Nadurraimlische Oiheid 223: Haadtewene). Im Johr 1366 erschåint da Nåme Bruhrååi in are Urkund. In seller hot da Kaiser Karl IV. em Hochschdifd Schbeyer di erworwene Reschde am Bruhrååi beschdedischd. Schun 1056 hot da Kaiser Håinrisch III. des Gebied em Bischof vun Schbeyer gschenggt. Noch bis 1803 hot da Bruhrååi zum Fäschdbischdum Schbeyer geghert. Ab 1402 is des reschtsrhåinische Gebied vum Hochschdifd Schbeyer vun da Landfautei Bruhrååi in Undeheim, em heidische Philippsburg, verwalded worre. Newam Gebied in da Rhåiewene


Di Lußhardt is en Wald in da nerdlische Rhåiewene zwische Brusel un Reilinge. Di Lußhardt is äner vun de Haadtwälder, wu in da Rhåiewene uf da eiszeidlische Niederterrass vum Rhåi ligge. Es is e großes, zammehängendes Waldgebied. Schdelleweis hots Flugsandfläsche un Diine. Es hot zwee Aade vun Wald: große Forlewälder un Laubwälder mid Rodbuche, Eische un Hååbuche. E paa Bäsch fließe vun Siidsiidoschde noch Nordnordweschde dursch di Lußhardt, di Saalbach (am sidweschdlische Rand), di Wagbach, da Duddlacher Grawe un di Kriegbach. In da Niedarung vun da Saalbach hots große Wisse, wu extensiv genutzt werre. Uf de Flugsandfläsche hots Sandrase, wu vorher Ägger uffgewwe worre sin. Seldene Tieraade, wu in da Lußhardt vorkumme, sin: Ziegemelger, Schwazschbescht, Hooldaub un da Große Eischeboggkäwwer (Cerambyx cerdo), wu in Deitschland vum Ausschderwe bedroht is. In da Niedarung vun da Saalbach leewe Grauammare un Wachdel. In de Schdernmiere-Eische-Hååbuchewälder an de Bachniederunge endlång hots de Scheidische Goldschdern (Gagea spathacea), e seldeni Plånzeaad. E 4.866 Hegda großi Fläsch vun da Lußhardt schdeht als FFH-Gebied Lußhardt unner Nadurschutz. Di Lußhardt is en alder Keenischsforschd, wu zum fränggische Keenischhof in Brusel ghert hot. Sellen Wald hot 1056 da Keenisch Håinrisch III. em Bischdum Schbeyer gschenggt. Da Nåme kummt waaschoints vun


Gänschmauscher is en Uzname fä di Leit im sideschdlische Odewald, in Deile vum Bauland un vun Dauwerfrangge. Da greeschde Deil vum Negger-Odewald-Kreis, um Buche un Dürn rum, ghert dazu un da middlare Main-Dauwer-Kreis bis noch Laude un Könichshofe. Selle Gejend nennt ma aa des Gänschmauscherland. Des kummt vun da charagderischdische Ausschbrooch vum S im Wort drin un am End vum Wort, wie zum Beischbiel Gansch un Mausch. Annere Beischbiel sin Hausch, Beesche, Faschenaacht, lousch. Außerdemm is fä die Gejend noch folgendes tibisch: Iwweraal außerumm gibt-s kää Ö un Ü, des werd ugerundet als (gschlossenes odder offenes) E un gschlossenes I ausgschbroche. Blouß im Gänschmauscherland gibt-s doch e Ö un Ü, wie im Ordsname Dürn odder in Wärder wie Förds, Bökerch (= Bordkersch), Pöif (= Peif), Mörbs, Rügge, Zwüwwl (wu deils nedemol im Hochdeitsche e Ö odder Ü drin isch). Da Nordweschde vum Negger-Odewald-Kreis ghert noch ganz zum Kurpälzische. S iwwarische Gebied vum Kreis un s Bauland is en Iwwergangsbereisch zum Sid(rhåi)fränggische un zum Oschdfränggische. In Verdreder vum Gänschmauscherland isch da Buchemer Mundaaddischder Jacob Meyer (1866–1939). Do en Auszug aus soim Gedischd „Ma Buche!“ als Beischbiel wie ma do babbelt: Im Schlehebluuscht versteckelt, tief nei’s Daal geduckt, leit dunne hart am


De Bezirk Jerusalem is änna vun seggs Bezirke in Israel. Er hot 853.000 Oiwuhner unn ä Fläsch vun 652km² (midd Oschdjerusalem). Midd ennere Bevelgarungsdischd vun 1308 Oiwuhner/km² isses de zwäddischdeschd bsiedelde Bezirk (nochem Bezirk Tel Aviv). Bevelgarung Im Johr 2005 sinn 68% vun de Bevelgarung Judde gewessd, 28% moslemische Araba unn 2% chrisdlische Araba.


De Daintree-Nadzionalpaag (engl. Daintree National Park) in Queensland, Aus'schdralije hodd zwee G'bied. Äns isch 170 Quwadradkilomeda groß zwische de Fliss Daintree un Bloomfield unn än uugfea 565 Quwadradkilomeda großes Gäbied noadweschdlisch vunde Schdadd Mossman. De Endegga George Dalrymple (1826–1876) vun Schottland hodde Nadzionalpaag nochm aus'schdralische Geolog unn Fodograf Richard Daintree (1832–1878) b'nond. De Paag kead said 1988 um UNESCO Weldaerwe vunde UNESCO unn isch said 2007 a uffde nazionale Lischd vun gschidzde Oade vun Aus'schdralije. De Uawald isch midd 200 Millijone Joahr de eldschd Reschewald vunde Weld, wuma a Beem gfunne hodd, wu schun long als ausgschdorwe g'golde hawe. Commons: Daintree-Nadzionalpaag – Sammlung vun Bilder, Video un Audiodataie Cape Tribulation, Daintree Nationalpark Mossman Gorge, Daintree Nationalpark The Daintree Cape Tribulation coast


De Fitzroy-Island-Nadzionalpaag (engl. Fitzroy Island National Park) in Queensland, Aus'schdralije ischä Insl, wu 22 Kilomeda eschdlisch vunde Schdadd Cairns uffm ausäschtralische Feschdlondsoggl lischd. Commons: Fitzroy-Island-Nadzionalpaag – Sammlung vun Bilder, Video un Audiodataie Fitzroy Island National Park. Queensland Placenames. Abgerufen am 16. November 2007 Fitzroy Island National Park. Department of Environment and Resource Management. Abgerufen am 9. November 2012


Audbägg sinn ausäschdralische Geschende, wu oandie drai Veadl vunde Flesch vun Ausäschdralije hawwen. S'lischd haubdseschlisch im Northern Territory unn Western Australia sowie Deel vun Queensland, New South Wales und South Australia. Commons: Audbägg – Sammlung vun Bilder, Video un Audiodataie Hohlräume unter dem australischen Outback beherbergen einzigartige Ökosysteme. uff: wissenschaft.de


Landkreis Kallsruh (Bade) Minze, Gochse, Bethlehem, Bauerbach, Jerusalem


S'Arnhemland (engl.: Arnhem Land) im aus'schdralische Northern Territory ischä Siedlungsg'bied vunde Oig'borene unn midd 97.000 km² ä bissl greeßa wie Poadugal. De Nome Arnhem Land kummd vum englische Abendaijara unn Kaatograf Matthew Flinders. Arnhemland lischd oande Noadkischd vun Ausäschdralije, ebbes oan die 200 Kilomeda eschdlisch vunde Schdadd Daawin. S'G'bied lischd vun Port Roper oam Golf vun Carpentaria bis hie zum East Alligator River, wus oande Kakadu-Nadionalpaag grenze dud. Nanydjaka (Cape Arnhem) Alligadoa River oamCahills Crossing Goyder River Crossing uffde Central Arnhem Road Bauxit-Raffinarie uffde Gove-Halwbinsl Commons: Arnhem Land – Sammlung vun Bilder, Video un Audiodataie Ein Traum von einem Land


Di Pälzersiedlunge in Aurisch sin drei benochbade Därfer, wu heit Schdaddeil vun Aurisch (bladdeitsch: Auerk) in Osdfriesland sin. Die sin am End vum 17. bis Åfang vun 18. Jahunnad vun Siedler gegrindt worre, wu aus da Palz ausgewannerd sin. Äns hot noch ihre Grinder de Name Pfalzdorf, di annare zwee heeße Dietrichsfeld un Plaggenburg. Mid da Niedersägsische Gemeindereform sin alle drei Därfer am 1. Juli 1972, ehnder geje ihrn Wille, an di Schdadt Aurisch kumme. Plaggenburg (deitsch; bladdeitsch: Plaggenbörg) is im Johr 1777 als Moorkolonie vun Pälzer Oiwannerer gegrindt worre. Des ware segs Familje, wu knabb värzisch Johr lang in Palzdorf am Niederrhoi gelebt hawwe, bevor se weider gezoore sin. Bis 1803 sin noch mähner Pälzer vum Niederrhoi dazukumme. Da Name „Plaggenbörg“ kummt schun in are Beschreiwung vum Amd Aurisch ausem Johr 1735 vor un bezieht sisch uf e alde Siedlung, wu uffgewwe worre is. Der Name is dann aa fä di neie Siedlung verwendt worre. Blagge sin ausgschdochene Bodeschdigge mid Gras, mid denne ma di Haiser gebaud hot. Heit hot Blaggeburg faschd 1500 Oiwuhner un is nordeschdlisch vum Schdadtkern vun Aurisch zu finne. Di Gemaagung hot 1347 ha. Da Name vun da Grundschul, Pälzerschul, erinnert seid em Åfang vun


Die Schbaimara Falgetuam (uff hochdaidsch Falkenturm) baide Gdeschdniskeasch ischn Tuam vunde Schbaimara Schdaddmauwa gwesd. Ma hoddn doann awwa 1958 abgrisse umn Kinnagaade oam "Bartholomäus-Weltz-Platz" zu bauwe. Goans inde Nee hodds awwa haid noch die Falgetuamgass. Goans frija im 17. Jaahunnad hodde Falgtuam mol a Gfengniss fa Schweavabrescha kabd, wu Laid a äm hochpoinlische Vahea unnazoche worre sinn. De Tuam isch doan 1839 vum bairische Riddmeschda 'Herr von Rogister' kaafd worre, wuen doann uffgschdoggd, Feschda unnä Wendldrebb oibauwe glossd hodd. De Riddmeschda hodde Tuam doann als Belwedea unn Gaadehaus bnuzd, Gaadefeschd gfaijad unn zweemol ischde Kenisch Ludwig unde Feaschd Wrede kumme. Karl Rudolf Müller: Die Mauern der Freien Reichsstadt Speyer als Rahmen der Stadtgeschichte. Bezirksgruppe Speyer des Historischen Vereins der Pfalz, Speyer 1994, DNB 941851907. Karl Rudolf Müller, Die Mauern der Freien Reichsstadt Speyer als Rahmen der Stadtgeschichte Land um den Ebersberger Forst, Beiträge zur Geschichte und Kultur, Band 2, 1999 Speyer Winter 1970, Vierteljahresheft des Vekehrsvereins in Zusammenarbeit mit der Stadtverwaltung Karl Rudolf Müller, Die Reichsstadt Speyer um 1525 Speyer, Bartholomäus-Weltz-Straße: Falkenturm (Sternwarte des Major von Rogister) Prinzipien der Turmbenennung Falkenturm im Stadtarchiv Speyer


49.5373611111118.8628333333333237Koordinaten: 49° 32′ N, 8° 52′ O Owwer-Schimmeldewoog is e Dorf im Iwwerwald, wu heit zur Gemeinde Wald-Mischlbach im hessische Kreis Bergschdrooß ghert. S hot 590 Oiwuhner (2010). Owwer-Schimmeldewoog ligt 4 km sidsideschdlisch vun Wald-Mischlbach im Ulfebachdal im Hinnare Ourewald. Umiddelba dalabwärts ligt Unner-Schimmeldewoog. Di Gemakung hot e Fläsch vun 698 Hegdaa (6,98 km2). 525 davuu, des heeßt faschd alles außerm Dalgrund, sin Wald (1961). De Nome is 1012 s erschdemol erwähnt won, un zwaa uff Ladeinisch als Spumosum Stagnum. Des haast uf deitsch Schaumischi Woog (e Woog is e gschdaudes Gewässer). Di nägschde Erwähnunge, un di erschde uf Deitsch, kumme erschd 1346, do haasts: Schemmechtinwage un Schymechtinwage. Weidare Iwwerlifferunge vum Name sin: Schumechtinwage / Schumechtwage (1365), Obbern Schymmentwag (1437), Obernschiemetwage (1472), Schymmechtenwage (1488), Schiemettenwagh (1496), Schimmertewog / Schimmentenwag (1509), Oberschimodawag (1671). Schaumicht, schumicht, schumechtig etc. waa soinerzeit e gängischi Form vun schaumisch. Da heitische hochdeitsche Name Schönmattenwag, seid 1623 bekannd, is wohl e falsche Ableidung vum Rheifränggische ins Hochdeitsche. Bis 1232 hot Owwer-Schimmeldewoog zum Gloschder Losch geghert. Danooch waas bis 1803 kurpälzisch un is dann an Hesse-Dammstadt, 1806 ans Großherzogtum Hesse kumme. Am 31.12.1971 is es zu Wald-Mischlbach oigemeindt wonn. De Schimmeldewäer ihr Ordshymne is: Schimmeldewog, wie leigscht du


49.5258.8630555555556220Koordinaten: 49° 32′ N, 8° 52′ O Unner-Schimmeldewoog is e Dorf im Iwwerwald, wu heit zur Gemeinde Wald-Mischelbach im hessische Kreis Bergschdrooß ghert. S hot 1.180 Oiwuhner (2010). Unner-Schimmeldewoog ligt 5 km sidsideschdlisch vun Wald-Mischelbach im Ulfebachdal im Hinnare Ourewald. Umiddelba daluffwärts ligt Owwer-Schimmeldewoog. Di Gemakung hot e Fläsch vun 2.141 Hegda (21,41 km2). 1.786 davuu, des heeßt faschd alles außerm Dalgrund, sin Wald (1961). Da Ordskern liggt uf 220 m Heh. Zu Unner-Schimmeldewoog ghere di Weiler Korsika, Ludwischsdorf un Floggebusch, sidlisch vum Ort im Ulfebachdal geleje (vun Nord noch Sid). Da Name is 1012 s erschdemol erwähnt worre, un zwaa uff Ladeinisch als Spumosum Stagnum. Des heeßt uf deitsch Schaumischi Woog (e Woog is e gschdaudes Gewässer). Di nägschde Erwähnunge, un di erschde uf Deitsch, kumme erschd 1345, do heeßts: Niederschemmechtenwage un Schumechtenwage. Weidare Iwwerlifferunge vum Name sin: Nydern Schumehtenwag (1364), Schimentenwage (1393), Schimeltewog (1404; wie heit noch), Schumethtenwag (1424), Schemttenwog (1434), Nyddern Schymmentwage (1437), Schemptenwage (1461), Schiemettwage (1472), Schönmattenwog, under (1623), Schimmeltewag (17. Jahrhundert), Unterschönmattenwaag (1837). Schaumicht, schumicht, schumechtig etc. waa soinerzeit e gängischi Form vun schaumisch. Da heitische hochdeitsche Name Ober-Schönmattenwag, seid 1623 bekannd, is wohl e falsche Ableidung vum Rheifränggische ins Hochdeitsche. Da heidische ourewällerische Name


49.5494444444448.8080555555556505Koordinaten: 49° 33′ N, 8° 48′ O Sillsbrunn is e Dorf im Iwwerwald, wu heit zur Gemeinde Wald-Mischlbach im hessische Kreis Bergschdrooß ghert. S hot 1.055 Oiwuhner (2010). Bis 2011 waa Sillsbrunn en schdaadlisch åerkannder Lufdkurord. Sillsbrunn ligt 3 km sidsidwestlisch vun Wald-Mischlbach, uff-em Heherigge vum Hadberg. Di Gemaagung liggt zwisch-are Heh vun 380 m iwwerm Meeresschbiggl im Eiderbachdal un 593 m uff-em Hadberg. Da Hadberg is da driddhegschde Berg im Odewald. Di Gemakung hot e Fläsch vun 296 Hegdaa (2,96 km2). 111 davuu sin Wald (1961). Di offene Landschafd beschdehd aus iwwerwiegend Wisse un nur wennisch Ägger. Sillsbrunn is 1012 s erschdemol erwähnt worre, als Sidilines Brunnon in-are Beschreiwung vun de Grenze zwische de Bischtimer Mainz un Worms. Weidare iwwerlifferde Name sin Siegelsbronn (1414), Syddelßbronn (1443), Siddelsbronn (1468) un Syderßbrun (1488). 1443 is Sillsbrunn als Lehe an di Grafe vun Erbach kumme, 1509 an di Palzgrafe un 1803 schließlisch an Hesse. Am 31.12.1971 is des Dorf zu Wald-Mischelbach oigemeindt worre. Noch em Dreißischjährische Krieg hot Sillsbrunn fascht kää Oiwuhner mehr ghatt. 1824 hot e Großfaier mehr wie di Hälft vun de Haiser zerschdert. Di evangelisch Kärsch is 1963 gebaut worre. Im ehemolische Schulhaus is heit e Kinnerschul. Wie jeder


Frangford am Maa is de greeßde Stadt vun Hesse med 717.000 Aanwohner. Frangford is de wischdischste Finanzplatz vun Deutschland un aach a wischdischer Verkehrsknodebunkt. Seit dem Middelalder geheert Frangford am Maa zu de wischdischste urbane Zentre vun Deutschland. Vun 794 schdammde de erste urkundlische Erwähnung. Seit dem Hochmiddelalder war Frangford Freie Reichsstadt. Bis 1806 erfolschde hier de Wahl un seid 1562 aach de Kreenung vun de reemisch-deutsche Kaiser. In Frangford am Maa endschdonn de deutsche Bunnesversammlung un 1848/49 des ersde frei gewählde deutsche Parlament. 1866 wurde Frangford vun Preuße anneggdiert. Im Zwaade Weldkrieg is Frangford schwer zersteerd wordde. Commons: Frankfurt am Main — Waitere Mulitimediadataie zum Artikel Wikisource: Frankfurt am Main – Qwelle un Volltegschde Offizielle Website vun de Stadt Frangford am Maa


49.1491666666678.3772222222222Koordinaten: 49° 8′ 57″ N, 8° 22′ 38″ O Die Insel Rott isch e Rhoi-Insel am Owwerrhoi, di durch d Begradigung vom Rhoi entstanne isch. Sie gheerd zu de Gemeinde Lingene-Hochstette un isch iwwer e Zufahrtsstrass von Hochstette her mim Auto zu erreiche. D Insel Rott liegd am rechte Ufe vom Rhoi, uugfähr baim Rhoikilomeda 377. Vor de Rhoiregulierung isch s Gebied von de haidig Insel linksrheinisch gwesst. Weil mit de Rhoibegradigung durch de Johann Gottfried Tulla a d Grenze zwischem rechtsrhoinische Bade und de linksrhoinische Palz neu feschtglegd worre sin, isch s Gebied von de haidig Insel zu Hochstette komme. Uf de Insel hods zwei Fisch-Restaurant un aa deshalb isch sie e beliebds Ausflugsziel für Laid aus de Umgebung. Iwwa zwai Drittel von de Insel sin von Wald bewachse.


Niedalännisch is e Schbrooch, wu zum westliche Zwaig vun de germanische Schbrooche geheert. Sie is eng mid-der Daitsche Schbrooch verwandt. Di Schbrooch werd zum Niedafrenggische Schbroochraum gezählt. Des Niedalännisch werd vun mehr wie 20 Milliune Mensche geredd. Niedalännisch redd ma in de Schdaade Niedalande, Flämisch-Belgje un in alde Koloniee vun de Niedalande wie Suriname, wie aach uf de Antille im Karibische Meer. Di Schbrooch basiert haubdsäschlisch uf de Hollännische (westlische) Dialegde. Im Oste vun de Niedalande werd Pladdaitsch geredd, was eng mid-em Pladdaitsche in Norddaitschland verwandt is. Schbroochgschichtlisch werd di Niedalännische Schbrooch aigedailt in: Altniedalännisch (500-1150), Middelniedalännisch (1200-1500) unn Neiniedalännisch (seit 1500). Di Schdaadebiwel vun 1620 (uf Niedalännisch: statenbijbel), waa di erschde Schrift in de Niedalännische Schdandardschbooch. In de ledschde hunnert Johr hot des Niedalännische viel Endwigglunge durschgemachd, vor allem in de Buschtawierung, zum Beischbiel: Des Niedalännische Wort mens, is vor 1947 mensch gschriwwe worre. http://www.dbnl.org/tekst/_gid001199001_01/_gid001199001_01_0069.php


49.5447222222228.8725Koordinaten: 49° 32′ 41″ N, 8° 52′ 21″ O Da Waldlehrpad vun Owwer-Schimmeldewoog im Ourewald is da äldschde vun Deitschlånd. Da Lehrer Rupprecht Bayer (1915-1994) is 1848 an di Volgsschul Owwer-Schimmeldewoog kumme. Domols waa des noch e Schul, wu all midnanner in äner Klass ware. 1952 hod-er mid soine Schiiler e Vogglschudzgrubb gegrindt. Ball hod-er di Idee ghat, di Schiiler en Waldlehrpad åleje zu losse, wu di Leit di Plånze un Viescher im Wald kennelerne kenne un e Verschdändnis fä di Nadur un di Umweld grigge kenne. Di Schiiler hawwe selbschdännisch in Bischer nochgeguggd un hawwe di Informazionsdafle gschdalded. Sie hawwe di Schilder gschnitzt un di Texde oigebrennt. So waa da Lehrer Bayer soiner Zeit voraus un hot en fä haidische Begriffe moderne Ekologie-Unnerrischd gschdaldet. Di Aat, wie er des mid de Schiiler gemachd hot, endschbrischd eme moderne Verschdändnis vun eme Unnerrischd, wu uf e Brojegd bezore is un wu verschiedene Fäscher e Roll schbiele. Do ghere newa Biologie aa Schää- un Reschdschreiwung, Werge un bei da Herschdellung vun de Dafle e bissl Maddemadigg un Geomedrie dazu. Da Waldlehrpad is 1955 bis 1957 im Dä-Ellebachdal ågelegt worre un waa da allererschde vun Deitschland. Ånnare hawwe sisch fä di Ärwet vum


Die Gschischd vunde Schdadd Schbaija fongd im Joah 10 voa Grischdus oa. Do hodds Remische Raisch oan dem Bladz s'Laacha uffgschdeld. De Noame Spira wead 614 easchmols eaweend unn hodd sisch doann bis haid zu Speyer vaännad. Weeschede Raischsdaach vum Hailische Remische Raisch vunde daidsch Nadzion awwa a weesche soim Dumm isch Schbaija bkonnd. Fadie Schdadd Schbaija isch die Laach oam Rhoi ginschdisch gwesd, wu schun domols ä wischdischi Vakeasaada gwesd isch. Die Nee vum Negga inde Rhoiewene midd soina Vabindung nochde Donau unn die Nee vunde Lautara Sengk, wusde Vakea in weschdlische Rischdunge gewwe hodd. Dass Schbaija n'Vakeasgnoode gwesd isch, komma a oande finf Rhoifehre seje, wus im Middlalda inde Nee gewwe kabd hodd. Zudem hodds Terasse, wuma voa Iwwaschwemmunge sischa isch. Ausde Broasezaid kenndma finf vundene Schdelle, Schbaija-Noad, oam Roßschbrung, wu haid s'alde Raadhaus schdeje dud, oam Rosensteiner Hong unn im Vochlgsong. Uff denne eaheede Schdelle noh om Fluss, sinnse a sischa voa Hochwassa gwesd. En wischdische Fund vun domols ischde Goldne Huud vun Schiffaschdadd wu uff 1500 v. Chr. dadiad wead unn wuma uffm Feld 10 km noadweschdlisch vun Schbaija gfunne kabd hodd. Inde Johannesschdrooß hoddma a ä fadie Pals seldenes keldischs Grawb ausde Zaid 50 -


49.4188888888898.7408333333333Koordinaten: 49° 25′ 8″ N, 8° 44′ 27″ O S Schdift Neiburg odder äfach s Schdift (Abdei vum heilische Badelemee) is e alds Kloschder un e Benedigdinerabdei im unnare Neggerdal bei Heidelberg. S Schdift Neiburg ligt in Zigglhause, iwwerm reschde Neggerufer, uff-eme Schborn zwischem Negger- un-em Mausbachdal. Zum Schdift ghere Weide un Obschdbaamwisse. An da Schdell vum heidische Kloschder is, wie da Name schun vermude läßt, e Burg gschdanne. Da Burghä Anselm hot um 1130 rum dort di Zell zu Niwenburg gschdift un des Kloschder Lorsch hot e Tochderkloschder oigerischt. Di Kärsch is em Heilische Badelemee geweiht worre. 1144 is des Kloschder vum Pabschd åerkannt worre. Schun ball isch-s Kloschder awwer zweemol widder oigange un is 1165 nei gegrindt worre, un 1195 nochemol, dann als Benedigdinerinne-Nonnekloschder. Nochdemm s Kloschder Lorsch ufgeleeßt worre is, hot s Hochschdift Worms di Roll als Mudderkloschder iwwernumme. Bis 1806 hot s Schdift Neiburg zur Diezees Worms geghert. Unner de Wormser is di Reform vun Cîteau umgsedzt worre un 1303 is zum erschdemol vun Zischderzienserinne di Redd. In derre Zeit is uff-em Schdift viel gebaud worre. 1460 isch-s Kloschder widder zum Benedigdiner-Orde gewegsdelt. Di Äbtissin Margaretha Folin von Irmtraud hot vun 1478 bis 1500 viel uff-em


Wie in viele Schdedd find a de Woihnachdsmaagd in Schbaija oam End vum Joa inde Zaid vum 23. Novemba bis zum 6. Janua schdadd. Än Deel vum Woihnachdsmaagd isch baide Alde Minz uffm alde Maagdbladz unn uffm Gschärrbledz unde oannere uffm Bladz voam Aldperdel. Im Lauf vunde Zaid ischde Woihnachdsmaagd in Schbaija awwa zuäm Woihnachds- unn Naijoasmaagd worre, indema’n ins naije Joa valengad hodd. Zudem hodds oande via Advendswocheend än Kunschdhondweagamaagd im Hof vum alde Raadhaus unnem Kulduahof inde Flagsgass. Zweemol im Dezemba gibds doan s’„Aldperdel in Flomme“, wu ä Faijaweag oam Aldperdel abgebrennd wead. Uffde Haubdschdrooß in Schbaija unde Neweschdrooße hodds doan a ä feschdlischi Belaischdung hänge. Woihnachde in Schbaija Woihnachdslischda uffde Haubdschdrooß Haubdschdrooß oam Hailischowend Weihnachten uff Speyer.de Altpörtel in Flammen uff Speyer.de Kunsthandwerkermarkt uff Speyer.de


53.63333333333315.61666666666756Koordinaten: 53° 38′ N, 15° 37′ O Łobez (ˈwɔbɛs, horsche?/i) (Daitsch:Labes) is e Stadt im Landkreis Łobez in de Wiowodschaft Westpommern (Zachodniopomorskie) in Pole un hot ugfähr 10.409 (2015) Oiwohner. Łobez is gut 90 Kilomeder vun Schdeddiin weg, uf 53°38 nerdlicher Läng unn 15°37 eschdlischer Breid. Im Durschschnitt lied-s 76 Meter iwwerm Meeresschpiggel. Łobez is 1271 es erschdemol erwähnd worre. Commons: Łobez — Waitere Mulitimediadataie zum Artikel www.lobez.pl BIP Łobez Łobez - You Tube Tourist Information


Limburgisch (Niedalännisch: Limburgs, Limburgisch: Limburgs, Limbörgs(j) oder aifaach: Plat(t)) is e Schbrooch, di geredd werd in der niedalännische Prowinz, unn im glaichnamige Prowinz in Belgje. Aach werd es geredd im Nordosten Lüttischs, unn im westlischsten Kreise Nordrhein-Westfalens. Insgsomt gebt es ugfär 2 Milliune Mensche, di Limburgisch redde. Di Limburgische Schbrooch is endschdanne aus rhoinische Dialegde vun di Gegend vun Kölle. Der Grieg zwesche den uffmarscherenden Brabander un di Kealsche im 1288, hot doför zo gefeat, daß di Limburgische Schbrooch sisch dörsch kuldurelle Enfloß vun Brabandt in de nochsten Johrhunnert sisch mier ähnelte an di Brabandtische Schbrooch. Verschedene Mohle waachselte sisch der politisch-kuldurelle Engfloß, unn domid aach de Endwigglung der Limburgische Schbrooch. Di Limburgische Sproochraum is e Dialegdkontinuum zwesche de niedafrenggische unn de riboarisch-daitsche Dialegde vun Kölle. Es gebt in (vun Niedafrenggisch (West) zom Riboarisch (Ost)) Westlimburgisch, Meddelimburgisch unn Oslimburgisch, unn de Iwwergongsdialegde mid-es Riboarisch. Di Westlimburgische Schbroochvariant werd geredd im westlisch belgisch Limburg bis di Schdadt Genk. Östlisch lit-es Meddelimburgisch Schbroochgebiet an beide Säide der Maas. Di linie Rurmond-Sittard-Maaschdrigd, markeart di Grenze zwesche Ost- unn Meddelimburgisch. Di Grenze mid-em Riboarisch lufft vun Keachrod noch Düsseldeaf. De Dialegde östlich vun Düsseldeaf werde aach zom Limburgisch gezählt, uabwohl es mid Bergisch bezoichnet


Hannover is die ån da Leine gelehne Haubdschdadd vun Nidasaksä, siedlisch vun Hamburch un Bremä. De Stadt is Sitz vun da Hannover Messe un aach a wischdischer Verkehrsknodebunkt. Hannover war Haubdschdadd von da Keenischreisch Hannover un nach dere Annexion dorsch Preußen 1866 vun da Provinz Hannover. Hannover laid ån de siedlische Rand vun de Norddeutsche Tiefebene. Vorlach:Navigationsleiste Landkreise und kreisfreie Städte in Niedersachsen Der Adiggel basiert uf are fraie Iwwersedzung vum Adiggel „Hannover“ aus da Daitsche Wigipedia. E Lischt mit de dordische Audore isch do zu finne. Commons: Hannover — Waitere Mulitimediadataie zum Artikel


Bremä is die ån da Wesa gelehne Haubdschdadd vun da Bundesland Freie Hanseschdadd Bremä, welsche aus Bremä un Bremerhave besteht. Bremä is a Hafestadt un a wischdischer Verkehrsknodebunkt an de Autobahne A1 un A27 un an mehrere Eisenbahnschdregge nå Bremerhave, de Ruhrgebiet, Hamburch un Hannover. Bremä is de wischdischsde Zentrum vun Nordwestdeutschland. Vorlach:Navigationsleiste Landkreise und kreisfreie Städte in Bremen Der Adiggel basiert uf are fraie Iwwersedzung vum Adiggel „Bremen“ aus da Daitsche Wigipedia. E Lischt mit de dordische Audore isch do zu finne. Commons: Bremen — Waitere Mulitimediadataie zum Artikel


Rio de Janeiro iss e Schdadt in Brasilje. Commons: Rio de Janeiro — Waitere Mulitimediadataie zum Artikel


Die Ortsgemäänd Winnwiller laid im Dunnersberschkrääs in Rhoilond-Palz (Daitschlond) unn is Sitz vunn de Verbandsgemäänd mimm selle Naam. Zu Winnwiller kehre 3 Ordsdail. In Winnwiller lewwe 4.646 Lait uff 21,8 km², dodemid lewwe 213 Lait uff eem km². Winnwiller liegd uff ner Heh vun 240 Meder iwwerm Meeresschbiegl. Der jetzische (ehrenamdlische) Birgamaischda iss Rudolf Jacob vun de CDU. Winnwiller hot e Pardnaschafd mid der fronzesisch Gemaind Saint-Laurent-Nouan. Des erschdemol erwähnd worre iss der Ord im Johr 891 als Winidowilary, was so ebbes wie "Gehefd bai Bauerlond" heeßt. Winnwiller hot johrhunnerdelong zur Grafschafd Falgeschdää kehrd, iss awwa donn zu Lothringe kumme unn bis zur fronzesische Revoludsion zu de Habsburger. De Gemainderad beschdehd aus 20 Radsmidgliedan, die en ehrenamdlische Ordsbirgamaischda als Vorsidz henn. Die Gemainderadswahl hot am 7.Juni 2009 schdaddgfunne. Die Ergebnisse vun 2009 unn 2004: In Winnwiller hot die Priavdbrauerai Bischoff ihrn Sidz. Die Firma Mobotix endwiggeld IP-Kameras im Gewerbeparg Langmail. Commons: Winnweiler – Sammlung vun Bilder, Video un Audiodataie Houmpäidsch vun Winnwiller Said vun Alsenbrueck-Langmeil - Oadsdeel vun Winnwiller


Jost Gippert (* 12. März 1956 inn Winz-Niederwenigern, awai Hattingen) is e daitscher Schbrochwisseschafdler un Kaukasioloog, Brofessor fer Veglaischende Schbrochwisseschafd am Inschdiduud fer Empirischi Schbrochwisseschafd von de Johann Wolfgang Geede-Universidääd Frangford am Maa unn Audor. 1972 hotter es Laipzisch-Gymnasium in Esse-Alteesse gepackt. Von 1972 bis 1977 hotter Verglaischende Schbrochwisseschafd, Indologie, Japanologie unn Sinologie an de Universidääde Marbursch unn Berlin (Fraii Universidääd) schdudiert. No em Studium hotter 1977 de Grad vomme Doktor der Philosophie mit enner Arwett iwwer die Syndax infinidivischer Bildunge inn de indogermanische Schbroche erworb. Von 1977 bis 1990 hotter unnerschiedlische Positione als Wisseschafdlischa odda aa Hochschulassistend unn Universidäädslekdor in Berlin, Wien unn Salzbursch inne gehott. Als Forschungsassisdend fer Orientalisdischi Compuderlinguischdik hotter sisch 1991 ann de Universidääd Bambeasch mit enner Arwitt iwwer die Iranische Lehnwerder im Armenische unn em Georgische habilidierd. Said 1994 lead Jost Gippert Veglaischende Schbrochwisseschafde ann de Johann Wolfang Geede-Universidääd. Said 1996 isser Auswäddisches Mitglied von de Akademie von de Wisseschafde zu Gelati (Georgie), said 2002 isser Mitglied von de Turfankommission unn said 2007 Mitglied von em Zentrum „Sprache“ von de Berlin-Brandeburgische Akademie von de Wissenschafde. 1997 hansen zumme Ehreprofessor von de Sulkhan Saba Orbeliani-Universidääd in Tbilisi (Georgie) ernannd, 2009 zumme Ehrendokder von de Ivane Javakhishvili-Universidääd


Die Verbondsgemää Bad Berchzawwere isch e Verbandsgemää in de Palz un ghert zum Londkrääs Siedlischi Woischdrooß. Zur Verbondsgemää ghere di Stadt Bad Berchzawwere un 20 Gemääne.


Berchzawwre isch e Stadt im Landkrääs Siedliche Waistroß in Rhailand-Palz. Si isch Verwaltungssitz vun de glaichnamige Verbandsgmää, e staatlich anerkannt Hailbad un noch de Lannesplanung als Mittelzentrum ausgwiese. Paul Henry Jones: Land Kommissariat und Kanton Bergzabern um 1840. In: Historische Reise durch die Pfalz um 1840. Epubli Verlag, Berlin 2013, ISBN 978-3-8442-4890-6, S. 40–54. Commons: Bad Bergzabern – Sammlung vun Bilder, Video un Audiodataie Websaid vun de Stadt Berchzawwre Statistisches Bundesamt – Gemeinden in Deutschland mit Bevölkerung am 31. Dezember 2013 (XLS-Datei; 4,0 MB) Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz – Regionaldaten Normdate: GND: 4087278-6 | LCCN: n89119109 | VIAF: 157224020


Taman Sukasada Ujung ischn Wassapalaschd uff Bali, wu oam Mea lische dud unn oam Hong ‘’Mount Agnung’’. Inde Nee ischs Doaf Seraya inde Karangasem Geschend. A wonna elda isch wead de Wassapalaschd ofd als die Schweschdaschdedd vun Tirtagangga bzaischnd. De Palaschd hodd zwee große Wassabegge, hisdorische Gbaide unn Brigg iwwa die Begge. Die gons Oalach komma iwwa ä longi Brigg vunnem Paagbladz aus earaische. Taman Sukasada Ujung isch 1919 vum vum Kenisch Gusti Bagus Djelantik (a Agung Anglurah Ketut Karangasem) gbaud worre. Soin Sohn hodd schbeda de Tirtagangga bauwe losse. Midde Zaid ischde Paag imma waida ausgebaud unn a greeßa worre als gbloand. Im Joa 1921 ischa donn ereffned worre. Als doann im Heabschd 1963 de Wulkon Gunung Agung ausgbroche isch, ischde Wassapalaschd vunde haiß Asch schdaag zaschdead worre. Un 1979 hodd donn ä Eadbewe dem Palaschd de Reschd gewwe unn s’isch faschd nigx mea iwwrisch gbliwwe. Awwa die Regierung unn die keniglisch Familje hawwen sisch fa än Widdauffbau oigsezd unn haid ischde Palaschd widda uffgbaud unn konn bsischdischd werre. Taman Sukasada Ujung Wassapalaschd Pawilljo im Gaade Gbaide im Gaade Haubdgbaide vum Palaschd Oingong zum Palaschd C. Hauk, D. Huthmann, M. Loose, W. Mlyneck, C. Wachsmuth: Bali Lombok. 4. Auflage.


De Ramon Chormann ischn Kabaredischd unn "De Pälzer". De Ramon hodd midd "De Pälzer" ä Komedie-Serije, wua alles saache dud, wasm nedd bassd. Uff pelsisch. De Pälzer ARD Mediathek


Ludwik Lejzer Zamenhof (Ludwik Łazarz Zamenhof) * 15. Dezember 1859 in Białystok; † 14. April 1917 in Warschau) isch en polnischa Årearzd un Filoloog gewessd un håd di internazional Schbrooch Esperanto äfunne. Zamenhof isch am 15. Dezember 1859 (nooch'em gregoriånische Kalenna) in dä polnische Stadt Białystok (wu sellemols zum Russische Reich g'heerd hod) uff di Weld 'kumme. In derre Stadt hawwe Pole, Weißrusse, e på Daitsche un fo' allem Judde g'wuund, wu Yiddisch g'schbroche hawwe. Em Zamenhof sei Vadda isch Atheist gewessd un hod än Åschluss ån Weschdairopa g'suchd, seller isch å beiere jidische Aufklärungsbewegung dabei gewessd. Dä Vadda hod als Frånzeesisch- un Daitschlehrer g'schaffd un isch å Zensor gewessd. Weil'er in'ere Stadt mid sou viele Schbrooche groußworre isch, hodda viele Schbrooche g'lernd (dä Vadda hod Russisch g'schwädzt, di Mudda Yiddisch; uff dä Schossee hodda Polnisch g'lernd, in d' Schuul å noch Englisch, Latein un Griechisch), hod awwa g'meijgd, dass'es ned gånz äfach isch. Di Laid hawwe siisch jo net vaschdonne, un hawwe Vorurteile g'hadde. 1887 hodda Klara Silbernik g'haiad (selli hodda als Student in zionistische Kreise 'troffe), un hod drei Kinner g'hadde (Adam, Sofia un Lidia). De Zamenhof isch lång net raisch g'wesst, um di Jahrhundertwende hoddas dånn bis


Chile, offiziell: Republik Chile is en Schdaad im esdlische Siedåmeriga. Ugfär 18,2 Millione Lait wohne in Chile unn es hot e Fläch vun 756.102,4 km² (2016). Die Haubdschdadt vun Chile is Santiago de Chile. ThisisChile.cl - Official Chile website - English and Spanish version


Roubaix (ndl. Robaais) ìsch e alde Induschdrieschdadt und Gmäänd im Nordfrongraisch in der ehemolische Prowinz Franzeesisch-Flanndere, in de Neeh vun de belgische Gränz. Roubaix liegt im Département Nord in de Region Hauts-de-France am Ufer vun de Canal de Roubaix. Mit gut 95.000 Oiwuhner isch s di draigreescht Schdadt vun de Region. Roubaix isch vor allem dorch sei hischdorisches Radrennbahn bekannt, in dem ach jedes Johr des hischdorische Radrenne Paris–Roubaix beendent werd. Commons: Roubaix — Waitere Mulitimediadataie zum Artikel


Finlond (finnisch Suomi, schwedisch Finland) esch e Land in Nordoiropa. Finlond isch e palamendarischi Rebubligg un seid 1995 in der Oirobäische Union. Des Land grenzt an Schwede, Norwege, Rußland un an di Ostsee. Es ghert zu de am dinnschde besiedelde Länder vun Oiroba. Da gräschde Deil vun da Bevelgarung wuhnt im Side vum Land mi-da Haubdschdadt Helsinki. Di Amdsschbrooche sin Finnisch un Schwedisch. Dodebei schwetze 88,7 % vun da Bevelgarung finnisch un 5,3 % schwedisch. Di Inselgrubb Åland, wu ma schwedisch redd, hot en weidgehende Audonomieschdadus. E wischdisches Merkmol vun da finnische Landschafd sin di viele Seeë un so redd ma aa vum Land vun de dausend Seeë. Finlond hot e kald-gemäßischdes Klima an da Grenz zwische maritimem un kondinendalem Klima. Da Niederschlag liggt zwische 600 un 700 mm im Johr un is im Norde wesendlisch niedrischer. Am meischde regents im Juli un Auguscht, am wennigschde im Mätz. Finlond beschdeht aus fimpf große Nadurraim: di Kischdeewene in Sidfinlond, di Kischdeewene vun Österbotten, di Finnische Seeëbladd im Innere, s Finnische Hiegellond im Oschde un Labblond im Norde. Commons: Finlond – Sammlung vun Bilder, Video un Audiodataie


Lomsem is ä vebondsfreihi Gemää im Rhoi-Palz-Krääs un leit ugfähr 10 Kilomeder vun Ludwichshafe. Ausserum leien (mid de Uhr) : Gerolsm, Hessem, Frongedahl, (Oggerschum un Ruchem), Maxdorf, Birgeheide un Weisrem om Sond. Zum erschdemol urkundlisch äwähnt worre is Lomsem im Johr 768, un zwar im Lorscher Codex. Mer nimmt awwer oo, dasses schun ä paar Johr vorher exischtdiert hot. Sellemols hot Lomsem äm Kloschter Weisseburg g'härd, un des widderum hots als Lehe on die Grafe vun Loininge gewe. Abm 13. Jahhunnerd is Lomsem dursch Ridder verwalded worre, die wu a im Dorf selbscht gewohnt hän, un zwar dort wu mer heid noch es Lomsemer Schloss sehe konn (in de Junkergass 1). Im Johr 1323 hot Lomsem es Schdadrecht krieht, mid Schulthees un allem drum un droo. 1389 hän die Palzgrafe es Kommondo iwwernumme, 1410 waren donn die Herzegg vun Zwääbrigge neie Lehensherre. Die hän Krach g'had mim Kurferschd Friedrich I., de Kurferschd hot sich durschgsetzt und deshalb war Lomsem donn vun 1471 bis 1797 kurpälzisch. Do denoch sinn donn die Fronzose kumme, mid ehre Revolution und dene gonze Kriege im Ooschluss. Ämol hän sich sogar die deitsch Reichsarmee un die fronzäsische Revolutionstrubbe uff Lomsemer Gebiet innerem Gfecht gegeiwwer g'stonne. Bei


De Boca Juniors (bɔka ʃuːnjɔrs) is e Spordveroi aus Buenos Aires, wo voa allem dorch soi Fußballabdäälung in Argentinje bekånnd iss.


Argentinje (schbanisch: República Argentina) is en Schdaad im siedlische Siedameriga. Ea hod 43 Millione Oiwuhner unn ä Fläsch vun 2,8 Millione km².


De Schdäähaisawihlsee ischn ejemolische Baggasee in Schbaija. In Schbaija hodman awwa Bonnetweija kese unn hoddn schun long zum Bade bnuzd. Iwwa de Wesch "Am Rübsamenwühl" kummdma hie. De Bsidza hodd noch bis 2012 Kies ausm See gwunne. De See isch ca. 135. ha groß unn ca. 12m dief unn isch middm Wammsee vabunne. Said 2008 ischa fa die Effenlischkaid g'effned unnisch jezd än Badesee midd änna Liescheewies, än Badeb'raisch middm flache Sondschdrond äm grieschisches Reschdoaroa unän Paagbladz. 2015 hoddma awwa s'Bade vabode, wesche Gifdschdoff, wus im Wassa hawwe dud. Ma hodd doan oagfonge, de See zu saniere. Die Laid schdeads awwa nedd unn baden trozdem waida. Der Steinhäuserwühlsee Steinhaeuserwuehlsee Badeverbot im Steinhäuserwühlsee Untersagung der Nutzung des Steinhäuserwühlsees (ugs. Bonnetweiher) zu Badezwecken Baden trotz Giftstoffbelastung 49.3405555555568.4413888888889Koordinaten: 49° 20′ 26″ N, 8° 26′ 29″ O


De Russewaija ischn gleene Baggasee im Siede vun Schbaija im Nailond middänna Flesch vun ca. 1,2 Heggda unna Diefe vun ä bis finf Meda. Wesche de gering Dief unn hohe oagoanische Oidräsch, wiede Bledda vunde Beem oam Ufa, hodd sisch än Moraschd gebild, wude Sauwaschdoff ausm Wassa nemme dud unn wu zuna valandung vum See viad. Ma hodd sisch awwa fa Massnohme ausgschbroche um den Prozess uffzuhalde. Gebaggad worre ischde See um 1900. De Bauwa Franz Thomas hodd domols noch Kies gebuddld, wuma in Schbaija zum Bauwe vawend hodd. Bsondas fa die Kasern vunde Bayrische Pionia - schbeda die fronzesisch Kasern unn haid s'Wohngebied Normand - unn fas Grong'gehaus vunde Evangelische Diakonisseoaschdald Schbaija. Wehrend em Easchde Weldgriesch sinn russische Griegsgfongene fadie Mewelfabrigg Orth fa Zwongseawede zugedeeld worre. Die Russe hawwen in Baragge gelewbd unn sinn im Summa im Weija bade gonge. Deswesche hodda a de Nome krischd. Weschede efache Baggateschnigg indea Zaid ischde Waija a bloss än bis finf Meda dief. Schbeda hodd sisch die Juchend vum Nailond im Russewaja baim Bade vagnischd. De domolisch Varoi Wasserfreunde Speyer hodd inde zwonzischa Joa nDeel vum Waija als Schwimmbohn unnän Deel fa Wassaball unnä helzanes Glubhaisl kabd. Haid ischde Waija zum fische


Der Bieasiedasee kead zude achd Baggaseeje im Schbaijmara Binsfeld, wuma weschem Kies ausg'baggad hodd. De See kead zum Schdadddeel Schbaija-Noad. De Baggasee isch 7 ha groß unn 15 Meda dief. De See lischd eschdlisch vum Mondsee, neadlisch vum Binsfeld unn weschdlisch vum Silwasee. De Noame hodda vunem ausg'baggade Schdigg, wu mol zu'm Biadieda kead hodd. S'Weschdufa isch b'baud Das bebaute Weschdufa komma iwwa die Schdrooß Am Mondsee earaische. Oam Siedufa hoddma Badebledz vapachd. Badewasserqualität Biersiedersee,Badegewässeratlas Rheinland-Pfalz der Wasserwirtschaftsverwaltung Rheinland-Pfalz 49.3619444444448.4541666666667Koordinaten: 49° 21′ 43″ N, 8° 27′ 15″ O


Nikola Tesla (uf serbisch Kyrillisch : Никола Тесла), gebohre àm 10. Julli 1856 ìn Smiljan ìm Kaisertum Eschterreich (hitzedàs Kroatie) un gschtorwe àm 7. Jäner 1943 ìn New York, ìsch e àmerikànischer Erfìnder un Ingenieur gewänn. Er hàt hauptsächlich uf'm Strohmgebiet gschàft, ìsch àwer a Ingenieur fer Mechanik un Physik gewänn. Tesla hàt zercht ìn de Telefonie un Elektrotechnik gschàft, eb às er 1884 ìn d'Verainichte Stààte üssgewàdert ìsch, um mìt'm Thomas Edison ze schàffe, un no mìt'm George Westinghouse, wu viel vòn sine Patente hàt losse Registriere. Er wìrd àls ener vòn de greschte Wìsseschàftler ìn de Gschìscht vòn de Technologie betràchtet, wie 'ner fer gànzi 125 Erfìndunge um die 300 Patente hàt losse ìnschriwe (wu oft zu Unrecht em Edisson zugschriwe wäre) un wie 'ner neui verfàhre zur « Energieumwandlung» bschriwe hàt. Er selwer sieht sich meh wie e Entdecker. Zu sinere Leweszitt, ìsch de Tesla fer sini Erfìndunge, sowie fer sìn Ìnszenìerungsìnn berìhmt gewänn, wàs ne zum Ürbìld vom "verrìckte Wìsseschàftler"màchte. Er ìsch trotzdem bìs làng no sim Tod zìemlich anonym gebliwe. Erscht ìn de 90.Johre hàt sin Werk ìn de "Volkskultur" wìder Ìnteressente gfung. Ìn 1960 ìsch siner nàhme ìm tesla (T), d'internationàl Màßenheit von d'r


De Gensedreggsee vun Schbaija isch änna vunde zwee eschdligschde Baggaseje im Binsfeld, wuma weschem Kies ausgbaggad hodd. De See kead zum Schdadddeel Schbaija-Noad un lischd im noadeschligschde Deel vunde Rhoiniedarung vun Schbaija. De See krischd soi Wassa vum Grundwassa und isch uugfea 1.7 km long. Glaisch im Oaschluss onde See kummde negschd See, de Kuhundasee. Aischenlisch sinn haid beide Seje änna, wailma irschndwonn mol die Londzung a noch wegbgabbad hodd, wu die beide Seje gdrennd kabd hawwen. Vum Binsfeldsee dreend doann de Kuhundasee a bloss noch ä Londzung, wu awwa a schun oan zwee Schdelle duaschbroche worre sinn unn se zua Insel gmachd hawwen. Die Ufa vum Gensedreggsee sinn unna Naduaschudz, werren awwa zum Bade bnuzd. Neadlisch vum See isch doan die Grenz zwische Schbaija unn Oddaschdadd. Im See komma midd G'rääd Dauche. Zwonzisch Daucha kennen do jedn Daach noi. Commons: Gensedreggsee – Sammlung vun Bilder, Video un Audiodataie Rechtsverordnung über die Regelung des Gemeingebrauches an Gewässern im Naherholungsgebiet „ Im Binsfeld“ in der Gemarkung Speyer Kontingente 49.35758.4594444444444Koordinaten: 49° 21′ 27″ N, 8° 27′ 34″ O


De Kuhunda vun Schbaija isch änna vunde zwee eschdligschde Baggaseje im Binsfeld, wuma weschem Kies ausgbaggad hodd. De See kead zum Schdadddeel Schbaija-Noad un lischd im noadeschligschde Deel vunde Rhoiniedarung vun Schbaija. De See krischd soi Wassa vum Grundwassa und isch uugfea 1.7 km long. Glaisch im Oaschluss onde See kummde negschd See, de Gensedreggsee. Aischenlisch sinn haid beide Seje änna, wailma irschndwonn mol die Londzung a noch wegbgabbad hodd, wu die beide Seje gdrend kabd hawwen. Vum Binsfeldsee drend doann de Kuhundasee a bloss noch ä Londzung, wu awwa a schun oan zwee Schdelle duaschbroche worre sinn unn se zua Insel gmachd hawwen. Siedlisch vum See hoddsn gschbeade Feldwesch zwischede Oanglaschdubb unnde "Kreisstraße". Unn siedlisch vunde Sieweschdegg vum See hodds sinn de Raschdbladz Binshof. Im Kuhundasee ischs Bade nedd ealauwbd, awwa die Rudaschboadla sinn do aussahalwb vunde Schonzaid unnawegs, missen awwa än Abschdond vun 30 Meda zum Ufa oihalde. Die Schonzaid isch vun15.10. bis yum 31.5. vum Joa. Wie im Gensedreggsee deafma a im Kuhunda midd G'rääd Dauche geje. Zwonzisch Daucha kennen do jedn Daach noi. Commons: Kuhunda – Sammlung vun Bilder, Video un Audiodataie Rechtsverordnung über die Regelung des Gemeingebrauches an Gewässern im Naherholungsgebiet „ Im Binsfeld“ in


Steini alias Ralf Roeder iss än Pälzer Musigger. Gebohr iss er om 6. Oktober 1962 in Lautre. Privates wääs mer iwwer de Steini nur, dass er Vadder vun drai Mädscher iss unn zum zwedde emol g´hairat hott. Schunn in frier Kindhait hat de Steini Krach g´mach. Ersch iss g´krisch worr (klar iss jo aa ä Lautrer Krischer) unn später hat er g´sung. Dess macht er zwar hait a noch, awwer wie er 8 Johr alt worre iss, hat er dehäm so long generzelt bis ne soi Mutter uffs Pälzische Konservatorium fer Musik in de Gaustross og´meld hat. Klavier war unn iss sait sellmols soi Plaisier. Mit klassischem hat er og´fong, doch später uffem Hohe-Staufe-Gynasium de Blues kriet unn og´fong Boogie zu spiele. So isses später enaus kumm, dass er beraits mit siebzeh Johr, bai de Combo vum Albert Koch diewo Dustpipe Bluesband unn späder Muff Potter g´hääs hod, mitg´macht hat. Schunn domols hat er de B´schluss gefasst: "Isch werr Musigger unn Betzefan". No de Schul- unn de Bundeswehrzait, hat er donn zusomme mit de Pälzer Musikkapelle „HUSTLEVOICE“, soi Drohung war g´mach unn iss Berufsmusigger worr. Schunn sellmols sinn als die Modderadore vum Radio schigar explodeerd uffgrund soiner „ruhigen unn besonnen


De See Binsfeld isch änna vunde achd Baggaseeje im Schbaijmara Binsfeld, wu a so heese dud unn wuma weschem Kies ausg'baggad hodd. De See kead zum Schdadddeel Schbaija-Noad. De See isch 20 ha gross unn 19 Meda dief unn hodd Schdrend zum Bade oan vaschiedenen Schdell. Aam Oschdufa vum Binsfeld hodds a Loandzung, wude FKK-Schdrond isch. Doann hodds a än Kiosg unn Grillbledz, wuma miede koann. De DLRG hodd do a soi Varoinshaus unnä Wachschdazion. Weschdlisch dvu lischdde Sunnesee, noadweschdlisch de Mondsee, neadlisch sinn de Bieasiedasee und Silwasee, unn eschdlisch de Gensedreggsee unn siedlisch de Kuhunda. De Kuhunda isch mol vunna Loandzung vum Binsfeldsee gdrennd gwesd, wuma awwa oan zwee Schdell duaschbroche hodd. Uffde so enschdonnene Insl dearfma nedd druff, wails a Vochlschudzgbied isch. Die Veschl nemmen die Insl als Schlof- unn Nischdbladz. Iwwa Daach dumml sisch do voa allem Kanadagens. Weils soviel Veschl hodd, nenndma die Insl a Vochlinsl. Commons: Binsfeld (lake) – Sammlung vun Bilder, Video un Audiodataie Badewasserqualität. Badegewässeratlas Rheinland-Pfalz der Wasserwirtschaftsverwaltung Rheinland-Pfalz Rechtsverordnung über die Regelung des Gemeingebrauches an Gewässern im Naherholungsgebiet „ Im Binsfeld“ in der Gemarkung Speyer badeseen.rlp.de 49.3580555555568.4536111111111Koordinaten: 49° 21′ 29″ N, 8° 27′ 13″ O


De Onglhoofa Aldrhoi ischn Aldrhoiaam uffde Weschdsaid vum Rhoi zwische Schbaija und Oddaschdadd. Die Schlaif hodd zum Rhoi kead, bevora duasch die Rhoibegradischung vum Tulla duaschde Onglhoofa Duiaschnidd zum Aldrhoi worre isch (gugschd uffde Kaad vun 1826). De Noame vun dem Aldrhoiaam unnde Hawlbinsl middm Onglwald kummd vunnem alde Bauwahof wu „Angelhof“ keese hodd (gugschd uffde Kaad vun 1826). Schbeda hodds doan zwee gewwe, de „Angelhof I“ unnde „Angelhof II“, wu glaisch oam Rhoi gwesd sinn. De easchde gibds nemme, awwa de zwedde isch Gaschdschdedd. De Aldrhoiaam lischd neadlisch vunde A 61, wuse midde Rhoibrigg Schbaija iwwade Rhoi kummd. S’siedlische End vum Aam hoddma uffgschidd unn isch vum Rhoi abgedrennd. S’neadlische End baim Rhoikilomeda 406,2 isch middm Rhoi vabunne. Im Weschde weads Gebied vum Rhoidaisch bgenzd unn eschdlisch davu hodds ä Schdigg Auwald. Weschdlisch vum Daisch lischds Binsfeld midd soine achd Baggaseje. Zum Weschdufa vum Onglhoofa Aldrhoi saachdma a S’Reffedaal (aischendlisch Im Reffenthal). Deswesche weads gonse Gebied a schunmol Reffedaala Aldrhoi keese. Weschde Boochefoam vum Aam wead de Schdraife schmala unn oaschliessend vum Auwald kummd de Wassaiwungsbladz Reffedaal, wuem Pioniabadajiong kead kabd hodd. Frija isch dea Iwungsbladz zwischede froanzesische (siedlisch s’„Quartier Riberpray“) unnde daidsche Amee, wu neadlisch gwesd sinn, uffgedeeld


D Tirkei (Türkisch: Türkiye) isch än Schdaad in Siedoschdeuropa un Asie.


_ _ Wenkerböge sinn fer en Vergleich vun Dialekt jemaaht. Dr Boge hed d Nummer 50168. 1 Im Winter fliegen die trockenen Blätter in der Luft herum. Im Winder fliegen die druckene Blärrer in d'r Luft erum. 2. Es hört gleich auf zu schneien, dann wird das Wetter wieder besser. . S' he'rt glei uf se schneiye, dann werd s Werrer wirre besser. 3. Tu Kohlen in den Ofen, damit die Milch bald zu kochen anfängt. . Dhu Kohle in de Oere, daß die Milich bal anfangt se koche. 4. Der gute alte Mann ist mit dem Pferd(e) auf dem Eis eingebrochen und in das kalte Wasser gefallen. . Dr gure alt Mann is mir ram Gaul dorchs Eis gebroche un ins kalt' Wasser gfalle. 5. Er ist vor vier oder sechs Wochen gestorben. . Er is vor vier Woche orre sechs Woche gschtorbe. 6. Das Feuer war zu heiß, die Kuchen sind ja unten ganz schwarz gebrannt. . S Feuer war so starck, die Kuche sin jo unne ganz schwarz gebrannt. 7. Er ißt die Eier immer ohne Salz und Pfeffer. . Er ißt die Ajer immer uhne Salz un Pfeffer. 8. Die Füße tun mir (so sehr) weh,


En Bunnäslond (offiziell numme: Land) is in de federale Bunnäsrebublig Daitschlond ä dailsuweräna Gliidschdood. Jedzad werd Daitschlond aus 16 Bunnäslänner gebild. Änjees Bunnäslond hot sei eiginnes Balamänd. Monsche Länna unnärdailä sisch in Rägiirungsbäzirgä, unn donn kumme die Londgraisä unn graisfraiä Schdädt. Awwa onnärä Länna (haubdsäschlisch klääfläschisch unn/odda midd geringa Oiwuhnerzahl) hawwe kee Rägiirungsbäzirgä, sunnern unnerdaile sisch glai in Londkrääs unn krääsfraiä Schdädt. Bsunnere Länner sinn die drai Bunneslänner Bealin, Hamburch unn Bremä, die sinn Schdadtlänna, beschdehe doher aus eena odda zwee Schdädt (Bremä) , des Regierungsowwerhaubd iss de Owwerbirgamaischda, die Minischda haiße Senadore. Die Bunnäslänna nochm Alfabeed: Bade-Wirddeberg Balin Bayan Brandebursch Bremä Hamburch Hesse Megglebursch-Vorpommre Nidasaksä Nordrhoi-Weschdfaale Rheinland-Pfalz midde Palz Saarlond Saksä Saksä-Aahald Schläswisch-Holschdä Tiiringä Uf Landeseewene ärlasse die Länna iane aischne Gsedzgeewung, wobai im Zwaiflsfall Bunnesräschd Londesräschd brichd. Uf Bunneseewene sin die Lända mim Bundesrad ande Gsedzgewung bedailichd: „Durch den Bundesrat wirken die Länder bei der Gesetzgebung und Verwaltung des Bundes und in Angelegenheiten der Europäischen Union mit.“ bschdimmd es Grundgsedz. Gsedze wärn inde BRD im Bundesdaach ingebrung, in drai Leesunge dischbediad, dezwische es mehrschd nuch an die Ausschüß iwwawiese un donn vum Bundesdaach vaabschied odda vaworfe. Wannse vaabschied worn sin, wärn sem Präsidend zua Unnaschrifd voaglehd - wannse


Dingmert orra Dimbert, amtlisch St. Ingbeert, is e Schdad im Saaland im Saapalz-Grais wo so Schdigga 36.000 Lait wohne. In Dingmert schwedze die Laid saapälzisch. Dingmert leid im Oschde vum Saaland, etwa 10 Kilomeder östlisch vun Saarbrigge. Die Schdad bestehd aus Dingmert-Schdad und vier Schdaddeel: Rohrbach, Hassel, Owwerwerzbach unn Rentrisch. Erschde Siedlunge had´s bereids zu de Remerzeid geb. Jazzfestival Dingmert Commons: St. Ingbert – Sammlung vun Bilder, Video un Audiodataie Schdätsch Houmpeïdsch


Valparaíso is e Stadt in Chile.


Die Burch Gräfestää is e Burchruin zwä Killomeder eschtlich vum Derfel Merzalwe im rhoilond-pälzische Londkreis Siedweschtpalz. Die Felseburch laid im Pälzerwald un es werd efders Merzalwer Schloss dezu gesaat. Sie lieschd uff eem 12 Meder hohe Bladoo unn de Felsehichel, uff demm se gebaud wor is, laid 447 Meeder iwwer Normalnull. Die Bursch isses erschdemol 1237 inner Dälungsurkund vum Grafe vun Laininge erwänd worre. Die zendrale Ålaag mim Palas unm Bärschfried schdammd wahrschains ausm 12. Johrhunnerd, de Schdauferzaid. 1317 iss die Burch in de Besidz vun de Saidelinie Leiningen-Dabsburg kumme. 1367 iss an Kurferschd Ruprecht I. vun de Palz verkaaft worre, bis uff e achdel, des ma behall hat. Dorsch Hairad im Johr 1421 iss die Burch an die Grafe vun Leiningen-Hardenburg gelångd. Die hawwe vor allem die Unnerburch erwaidad. Es erschde mol is die Burch im Johr 1525 im daitsche Bauankriech zerschderd worre. 1535 iss sie wida uffgebaud worre unn hot ab 1540 dem Palzgraf Ruprecht vun Palz-Veldenz als Wohnsidz gediend, der se in däm Johr vum Palzgraf Johonn vun Simmern kaaf hat. Ruprecht war 1506 in Zwääbrigge uff die Welt komm, hat uffem Gräfeschdää die Reformatiòn ingefiehrt un is om 28. Juli 1544 do aa geschdorb. Deno isses


Die TSG 1899 Hoffenheim isch en Varain aus em Sinsemer Schdadtdail Hoffe, wu im Johr 2008 in di Fussballbundesliga uffgschdiege isch. Awwer ned nur d Herremånnschaft sondern aa di A- und B-Juniore kigge in da hegschde daitsche Schbielklass und di B-Juniore sin 2008 zum erschde Mol daitscher Maischder worre. Die TSG 1899 Hoffenheim werd vum Dietmar Hopp gferdert, wu selwa aus Hoffe isch und au in de Jugendmånnschaft vun Hoffe gekiggt hot. Seit em Janua 2009 schbielt die ersscht Herremånnschaft nime im Dietmar-Hopp-Stadion in Hoffe sondern in da Rhoi-Negga-Arena in Sinse. Commons: TSG 1899 Hoffenheim – Sammlung vun Bilder, Video un Audiodataie TSG 1899 Hoffenheim


Die Raffinarie Schbaija ischä Eadeelraffinarie vunde „Union-Treibstoff-GmbH“ in Schbaija gwesd, wuma 1965 in Bedriewb gnumme hodd unn wuä Duaschsadzkabazideed vun 2,5 Milljone Tonne im Joa kabd hodd. Die Raffinarie isch die greegschd Oalach vun Schbaltgas uffm Kondinend gewesd unn hoddä 900 Milljone Kubigmeda Schdaddgas im Joa eazaische kenne. De hegschd Schoanschdää vunde Raffinarie hoddma 1978 gbaud unn dea isch doann 200 Meda hoch worre. Oam 12. Sebdemba 1986 hoddman doann gschbrengd. Via Joa nochdem die Oalach schun schdill geleschd worre isch. Kulturelles Erbe bai speyer.de Vun: Vierteljahresheft Speyer Frühjahr 1965 Said vum Hischdorische Varoin Schbaija 49.0666666666678.3333333333333Koordinaten: 49° 4′ 0″ N, 8° 20′ 0″ O


Därre Buhne sin im Summer fer de Winder an de Sunn gedriggelde Buhne. Mer budsd se, kochd se e Quall (fimf Minudde), bis se sisch zu me U bii lossen, leed se dann uff e Härdl un stelld se in die Sunn, bis se gedärrd sinn. Wann grad di Sunn net schoind, dud mer se uff e Blech un driggeld se bei 50 Grad im Bagohfe. Dann kummen se in e Loinesäggel und wern am e druckne Platz fer de Winder uffgehebbd. Bevor mer se kochd, dud mer se iwwer Naachd ins Wasser. Dann kochd mer se, bis se wääch sinn, un servierd se mid Därrflääsch zu Rindflääsch mit Märreddisch un Grumbeere - e waares Feschdässe! Commons: Drying Beans – Sammlung vun Bilder, Video un Audiodataie


De Holzmaagd (gschriwwe Holzmarkt) in Schbaija ischn gleene Bladz midde inde Schbaimara Aldschdadd glaisch wiesawie vum Fischmaagd. Uffm Bladz hodds ä paa Haise unnä Poadaal, wu unna Denkmolschudz schdeje dun. De Holzmaagd isch haidn scheene Bladz, wu a s'jäalische Schbaimara Aldschdaddfeschd schdadd finne dud. Inde siebzischa Joa hoddma wie a baim Fischmaagd die domols runnakummene Haisa oam Holzmaag widda heag'rischd. Frija hodd die oihaimisch Hasepielazunfd unn Schiffa vun ausweads do s'Holz gschdabeld. Commons: Holzmaagd 10 – Sammlung vun Bilder, Video un Audiodataie Commons: Holzmaagd 8 – Sammlung vun Bilder, Video un Audiodataie Kulturdenkmäler in Rheinland-Pfalz, Bd. 1, Stadt Speyer, 1. Aufl. 1985, Schwann, Düsseldorf, ISBN 3-590-31031-6 Guggschd a uffm Schdaddaschiv vum Schbaija nochm Holzmaagd Speyerer Stadtarchiv


Falsche Freind sin Paare vun Wärder aus zwee verschiedene Schbrooche, wu ordografisch odder phonedisch ehnlisch sin, awwer verschiedene Bedaidunge hawwe. Di Wärder kenne endwedder di selwe Worzle hawwe, odder hawwe e ganz zufällischi Ehnlischkeid. Bei zimmlisch noh verwandte Schbrooche (zum Beischbiel zwische Deitsch un Hollännisch odder innerhalb vum Deitsche un soine Dialegde) sin falsche Freind vun Nadur aus mähner verdrede wie bei endfernder verwandte. Falsche Freind kenne leischt zu verkehrde Iwwersetzunge fihre. Ewe / eben: Isch hab ewe kä Zeit mehr defir. – Ich habe momentan keine Zeit mehr dafür. Ich habe eben keine Zeit mehr dafür. – Isch hab halt kää Zeit mehr defir.


Michael Werner (* 1965 in Fronkedaal) hot die pennsylvanisch-deitsch Zeidung "Hiwwe wie Driwwe" gegrindt im Johr 1996. Seit der Zeit is er aa de Herausgewwer. Er kummt vun Ewwertsem un wohnt heit in Owwer-Olm net weit eweck vun Meenz.


Derrebach isch e glennes Dorf in Näh vun Bärschzawere un iwwa dausend Joa ald. Derrebach liehd in Näh vun Bärschzawere, genaugenumme so ugfeer zwä Kilomeder ewegg, ään Kilomeda weschdlisch vun de siedliche Woischdrooß un siedweschdlisch vun Bärschzawere. S liecht imme Dahl, wod nimmie waiderfahre kannschd. Awwer duschd dai Audo abstelle und geschd ä bissel spaziere. S is a arrisch schäänes Derfel. Die Hauptstrooß hat viel alde Fachwerhaiser unn es gibt e scheenes Renaisance-Fachwerkrothaus, was mer gesänne hawe solld. Dann gibts do aach noch ä aldi Wehrkerch mit Mauere drumerum, die ä Simultankärch isch, werd also vun de Kadoligge wie vun de Prodeschdande zamme genutzt. Far Fremde oder Lait, die s Derfel nit kennen, gibbds aach a Fierung durch de Ort. Ums Derfel erum isch alles voller Keschde. Im Herbscht fallen weche dem immer die Gäälfiesler iwwe Derrebach her und dun Keschde sammele. De Hausberch vun Derrebach is de Schdeffelsberch. Der hat ä Aussichtsdurm druff, kannsche die Trebbe hochlaafe und dann vun owwe runner gugge. Wenns Wedder gut is, kammer ganz schaeh wait gugge, die Gäälfiesler sogar, je nohdem wosse her sinn, bis hääm. Newerm Schdeffelsberch isch de Kolmere met ner kleene Kabell, äm Kraizgang und än kläne Kalvariebärch. Dort sin


Theo Wieder (* 25. Mai 1955 in Frongedahl) is änna vunde bekanndeschd pälza Bolidikar vun de CDU in unsre Zait. Er is ach bis heid Vorsitzende vum Bezirksdaach vun de Palz un wor sechzehn johr (2000–2015) Owwabojamääschda vun de kroisfreie Schdadt Frankenthal in de Palz. Er hot Jurischd studiierd, wor sellemols Richda boim Verwaldungsgerichd in Naischdadt (1985–1999) un aach ä Johr boim Bernhard Vogel in Woimar (1993). 2000 wor er de ersschd Frongedahler, wu diregd vun de Oiwohner zum Owwabojamääschda g'wääld worre is. Un 83 Prozend hän ihn 2007 widder g'wääld, woil er rechd flaißisch wor, oder woil se ihm vum Strohhutfescht her gekennt hawwe. 2016 hot er dann uffgehert, un soi Noochfolga is dann de Maddin Hebich worre. 2004 is er dem Stöckle gefolggd un saitdem bis heid Vorsitzende vum Bezirksdaach vun de Palz. Mit de Eva Lohse war er aach bei de Medropolreeschjon Rhoi-Negga tätisch. Er is vahoirad unn hot zwee erwachsne Kinda. Commons: Theo Wieder – Sammlung vun Bilder, Video un Audiodataie


Im Schbaimara Dummgaade hodds said 1987 die Skulbdua Fäamonn hol riwwa (uff daidsch Fährmann hol' über) vum Bildhauwa Günther Zeuner. Do kommade Fäamonn seje, wiea de Ruf vunde daidsche Kaisa heare dud, wu iwwade Rhoi wollen. Uffde Dafel vunde Skulbdua schded Alte Speyrer Sage: „Des Fährmanns Traum“ vom Dom kommend ziehen die Kaiser über den Rhein, um in grosser Not dem Reich zu helfen. Sie rufen: „Fährmann hol über!“ GESTIFTET 1987 VERKEHRSVEREIN SPEYER E.V. ZEUNER Fäamonn hol riwwa Fäamonn hol riwwa Fäamonn hol riwwa (Dafel) 49.316498.44462Koordinaten: 49° 18′ 59″ N, 8° 26′ 41″ O


Di Adelheid Steinmann (am 26. Abril 1866 als Adelheid Holtzmann in Heidlbersch uf di Welt kumme, am 20. Januar 1925 in Bonn gschdorwe) waar e daitsche Fraaerechtlerin und Bolidikarin. Man hot se di badisch Schwertgosch genennt. Wail se awer aach in de Kurpalz uf di Welt kumme is un ehr bäde Grossvädder aus Pälzer Familje kumme sind, war se aach ä Pälzer Perseenlischkaid. Ihr Vadder, de Heiner Holtzmann hot dem berihmte Albert Schweitzer die Theoloschie beigebrung – schpäter hot der Schweitzer noch Medizin un Filosofie schtudiert. Ihr Mudder wor de Dochter vum Schorsch Weber, der wor vun Bergzabre un hot ä Weltgeschchd geschriwwe. Die wor sellemols en ächte Bestsäller fer meer als verzich Johr, obwohl er se ganz anerscht als de Paul Münch ganz ernscht geschriwwe hot. Di Holtzmann sin vun Schbaija gewest. Die zwä Brieder vun de Adelheid hän schtudiert un sin Professore worre, awer se hot net schtudiere derfe. Sellemols hot man ächt gemähnt des de Kopp mitem Gehern wächer werd, wenn Fraae schtudiere. Un man hot gemähnt des de Mädle vum Schtudiere ihr weiblich Figgur verliere. Es hot zwaar e poor Fraae gegewwe, di hän mit ä Sunnererlaabnis schtudiert, awwer norre unner de Uffsicht vun ern Ehemoo.


Michael Bauer (* 29. März 1947 in Lautre) is e pälzer Audor un Journalischd. De Bauer muss ma heit kenne tue, wail er di Gschichtn vum Klää Pälzer uffgeschriwwe hot. Bauer hot in Saarbrigge un Meenz schtudierd. In de 1970er Johre hot er dann soi aigene Lieda gsunge un Klääkunschd gmachd. Sellemols gabs aach noch zwää Schallpladde vun ihm. Schpäter is er dann zum Radio gange un 1998 aach zum Fernseh. Er war bei faschd alle Sendern im Siedwesschde: SWF, WDR, HR, SR un SWR. Uff de Biehn schteht er aach noch gern. De klääne Pälzer. Mit Illustrationen von Xaver Mayer. Verlag Reinhold Gondrom, Kaiserslautern 2001, 2. Auflage. 2002, ISBN 3-88874-521-7. „Mütter, Väter, Dome“ oder „Lobel weiß alles“. Zwölf teils katholische Geschichten. Mit einem Nachwort von Klaus Wiegerling. Verlag Reinhold Gondrom, Kaiserslautern 2002, ISBN 3-88874-523-3. Klääner Pälzer, hopp verzehl. Mit Bildern von Xaver Mayer. Verlag Reinhold Gondrom, Kaiserslautern 2003, ISBN 3-88874-524-1. Klääner Pälzer, bleib am Ball. Mit Bildern von Xaver Mayer. Verlag Reinhold Gondrom, Kaiserslautern 2005, ISBN 3-88874-525-X. Pfalzkönig. Mit Zeichnungen von Xaver Mayer. Agiro Verlag, Neustadt 2014, ISBN 978-3-939233-29-9. Seeleschokolad. Mit bunten Illustrationen von Xaver Mayer. Agiro Verlag, Neustadt 2015, ISBN 978-3-939233-36-7. Plauderwelsch und Pfalzgezeter. Prosa und Lyrik. Wellhöfer


Bann is ä Ortgemeinde inn de Näh vunn Lautre in Rhoinlond-Palz.


Die Rhoipalz isch die gregschd Daacheszaidung vunde Palz. De Valach hodd soin Sidz in Ludwigshafe unn kead zude Medije Union GmbH.


De Rhoi-Elefand is ään Elefand, wu sellemols am Rhoi dehääm waar, so vor sticker zwounzwanzich bis ään Millione Joa in dem alde Urschdrohmdahl vum Rhoi. In ääner Sandgrubb boi Äppelshm in Rhoihesse hot man 1835 den erschde ganze Schäädel vum Rhoi-Elefand gfunne. De Elefand wor sellemols in ganz Rhoihesse dehääm un man hot in fiele Kiesgrubbe Toile vun ihm gfunne, des nännt man hoit Dinotherium-Sande. Des Gebied lait rund um Määnz. De Fund waar so bedaitend, des de Äppelshoimer ern Elefand net hon behalde derfe. Se hän norre än Abbguss in Medall gekrieht De Rhoi-Elefand war aarich groos, so groos wie än kläner Laschder (LKW) un aach so schwer. Bis zur Schulder hot er vier Meder gmesse un waar an die verzähn Tonne schweer. Soi Schpezialidät waar gwesse, dass er ganz annere Zääh ghabt hot wie ään heiticher Elefand. Soi Zääh warn nach hinne geboche, wie die Zääh vum Säbelzaahticher, odder wie vun eem Nachedier. Vun soim Rissel wois man bis hoit noch net fiel, der kann korz odder long gwese soi, awwer die Toile san hoit alle verwääst. Ää gonzes Skledd mit de ganzze Knoche hot man in Bulgarie gfunne. De Wisseschafdler määne hoit de Rhoi-Elefand war ään rechd


Die Burch Lemberch is e mittelalterlichi Burch bai Lemberch, äm Ort in de Verbondsgemä Bärmesens-Lond, im Londkräs Siedwestpalz in Rhoilond-Palz. Die Burch lait uff'em Schlossberch in 458 m Heh un hat näwer em Burchainformazionszentrum fa die Palz und die Nordvogese e Burschschänk. Vun ihrer exponiertie Laach aus kom'mer wait gugge, iwwer Lemberch un iwwer die waldische Hichel vum Waasgau drummerum. Im Johr 1198 hat de Abt vum Kloschder Hornbach em Graf Hoinrich I. vun Zweebrigge de Berch verkaaf, uff dem die Burch donn ab ungefähr 1200 gebaut wor is, damit die Grafe ihr Herrschaftsgebied im Siedoschde absichere gekännt honn. In enner Urkunde schdeht zum erschde mol 1230 was vun em "Castrum Lewenberc", also Burch Leweberch. Unner onnere Mauerreschde sinn die Grundmaure vun ennere Kapell uff'em Schlossberch erhall geblibb. Die is zum erschde Mol 1502 erwähnt wor. Minze un Scherwe, die ma gefunn hat, waise awwer schunn in die zwätt helft vum 13. Johrhunnert zurick. Om Òfong wa die Burch e Feschdungsbau, uff dem junge Adlische als Burchherre lerne gesollt honn, uff was es im Milidärdienschd òkommt. 1333 is die Burch donn on de Graf Simon I., de Sòhn vum Ewerhard vun Zwääbrigge-Bitsch gefall. Vun 1535 bis 1541 hat donn de


Rhoigold is des Gold, wu sellemols im Rhoi gwääsche worre is. Schun die aalde Kelde hän Gold im Rhoi gwääsche un speeter die Reemer un Germane. Die beschdd Zait wors wie de Tulla sellemols, 1817 bis 1866, de Rhoi nai un graad gmacht hott. Da hän die Lait vun Baade zwää duddzend un die Pälzer zäh Pund Gold gwasche. Un dann ging die Goldwääsch bald stark zrigg. Draissich Johr speeter wars dann faschd vorbei. 1860 hän die Pälzer noch 56 Gramm gfunne. De Ganninger Hans war de ledschd Pälzer Goldwäscher in Schbaijer. Er hot jede Daach nein Schdunne Gold gwasche. Ärgäbnis vun soiner Ärweed war am Owend ää Gramm Gold, dodefer hot er achttausend Pund Sand gwasche. Stroisand konnt er aach noch an die Hausfraue verkaafe. De Waschbank vum Hans mit soim ganze Zaich is hait im Hisdorisch Museum vun de Palz. Des Gold kummt aus Lagerschdädde im Grundgebirg vum Sidschwatzwald un de Albe un werd dort dursch di Verwidderung ausgewesche un in de Hochrhoi gschwemmd. Im Owwerrhoi hawwe sisch 0,1 bis 20 Milligramm Gold im Kubigmeder Rhoischodder abgsetzt. Wolfgang Kauer: Vier Tonnen Sand für ein Gramm Gold bewegt. In: Die Rhoipalz. Ausgaab Speyer vum 21. August 2009. Rainer Albert:


Midm Deng'gfehla määndma wonn die Laid sisch zum Baischbiel in Ideje varennen odda ebbes uffm Loim gejen, wie zum Baisbiel em Druchschluss. Maischdens sinn des a Broblem vum Gugge, Zuherre odda allgemoin wiema was woohnemme dud. Awwa a wie beim Mensch s'Eainnere fungzioniere dud. S'wead a zum Baischbiel vun Illusjone odda vun falsche Earinnarunge odda a vun Fehluadail gschbroche. A meschen die Laid gern Vorschdellunge, wu zomme passen unn wu die dvu Deel hamonisch sinn. Des alles ischn Deel vunde Psyschologie. Inzwische hoddma waid iwwa 200 Deng'gfehla gfunne unn vasuchd Ordnung ins Kaos zu bringe. In soem Vasuch werren Deng'gfehla uff gradmol 6 Grind zurigg gfierd. Die Deng'gfehla, wu ma wes, dass die Laid des Intus hawwen, vasuchdma a zu nudze. Zum Baisbiel wead unnasuchd unn ogewwe wiemas im Gschäfd, des heesd fas Vakaafe nudzbringend fa sisch oisedze konn. A in Vahandlunstagdige findn middlawail Deng'gfehla oigong. Inde Bolidigg unn vor allem inde Brobagonda werren vaschieden Teschnigge oig'sedzd/ Daniel Kahneman, Paul Slovic, Amos Tversky, Judgment under uncertainty: Heuristics and biases. Cambridge University Press, Cambridge (UK) 1974.(PDF) Dietrich Dörner, Die Logik des Misslingens. Strategisches Denken in komplexen Situationen. Rowohlt 1989, ISBN 3-499-19314-0. Dan Ariely, Denken hilft zwar, nützt aber nichts. Warum wir


Vum IKEA-Effeggd schbrischdma wonn fa die Laid ebbes wasse selwa zsommegebaud hawwen mea Wead hodd, als wennses glaisch gonz kafd kabd hedden. De Nome kummd vum IKEA-Konzean, wuma soi Mewel selwa z'sommebauwe konn odda muss. Des gehd sowaid, dass ä Massewaa bloos wailses selwa gschrauwbd hawwen de Laid soviel bedaid wieä daijares Änzlschdigg. Michael I. Norton: The IKEA Effect: When Labor Leads to Love. In: Harvard Business Review. Vol. 87, Nr. 2 (Februar 2009), S. 30. (Online als Teil der HBR-List 2009) Michael I. Norton, Daniel Mochon, Dan Ariely: The IKEA effect: When labor leads to love. In: Journal of Consumer Psychology. Vol. 21, Nr. 4 (9. September 2011), doi:10.1016/j.jcps.2011.08.002 (Pre-print online (PDF; 909 kB) auf der HBS-Homepage von Michael Norton). The IKEA Effect: Why Customer Labor Builds Loyalty – Interview mit Michael Norton vom 11. November 2009. Why Making Dinner Is a Good Idea – Wired-Artikel von Jonah Lehrer vom 11. November 2010. Michael I. Norton: The IKEA Effect: When Labor Leads to Love. In: Harvard Business Review. Vol. 87, Nr. 2 (Februar 2009), S. 30. Michael I. Norton, Daniel Mochon, Dan Ariely: The IKEA effect: When labor leads to love. In: Journal of Consumer Psychology. Vol. 21, Nr.